Заан Д.Бумбаяр сайхан бөхийн нэг дээ

4-р сарын 4, 2017 10:30 am Нийтлэгч: Ангилал Бөхийн мэдээ , Урлаг, спорт Уншсан: 94
4-4-7h

Д.НАДМИД

Тэр тун сайхан бөх дөөгэж олон түмэн ярих нь бий. Гэхдээ сайхан гэдгийн цаана бас юм юм бий л дээ. Бие бялдар нь гойд, гараа дэвээ нь үлгэрийн юм шиг тийм бөх байдаг. Гэхдээ тэр бүхэн эхний л шинж. Тэгвэл монгол бөхийн өөр олон шинж бий. Зодог шуудгаа тохируулж өмссөнөөс эхлээд өөр бусадтай харьцахдаа төлөв түвшин, барилдахдаа хүнлэг жудагтай гээд л. Ер нь үлгэр дууриал авах юм бөхөд ихээ. Тийм есөн төрлийн шинжийг бүрдүүлсэн бөхийн нэг нь Монгол Улсын заан Дамирангийн Бумбаяр юм.

Увс аймгийнхан бөхөөрөө улсдаа тэргүүлдэг. Тэр дотор Тэс сумаас алдартан, цолтон олон төрсөн байдаг. Энэ тухай Бумбаяр заан хэлэхдээ:

Манай нутаг байгаль нь бөхөд зориулсан мэт санагддаг. Байгалийн дэвжээтэй гэж болох байх. Бүгд л нуурынхаа элсэн дээр тоглож өссөн. Хожим нь бэлтгэлээ тэндээ хийж эрмэг дайчин чанарыг олж авсан. Бөх төрнө гэдэг цаанаасаа л заяадаг юм шиг байна гэсэн бий.

Бас чөлөөт, жүдогоор нэг үед, одоо ч Увсынхан л дөнгүүр яваа гэдгийг хэлдэг. Нэрээ ч олимпийн хүрэл медальт, улсын начин Т.Артаг, мөн олимпийн хүрэл медальт С.НямОчир, самбо бөхийн дэлхийн таван удаагийн аварга Г.Жамсран, Монгол Улсын гавьяат дасгалжуулагч Д.Баатаржав нарын олон алдартнууд Тэсээр овоглодог юм билээ. Увсаас төрсөн үндэсний бөхийн аваргуудыг нэрлэх ч илүүц биз. Олон түмэн даанч андахгүй. Монгол Улсын далай даян дархан аварга, дэлхийн бөхийн од, Хөдөлмөрийн баатар Х.Баянмөнх гээд л эхэлнэ. Тэгвэл сүүлийн жилүүдийн улсын баяр наадмын манлай бөхчүүд голдуу Увсаас төрж буйг олон хүчин зүйлтэй холбон хэлж болох юм. Түүний нэг нь улсын заан Д.Бумбаярын хичээл зүтгэл их нөлөөтэй байгаа юм. Аймгийн арслан П.Бүрэнтөгс, улсын харцага Н.Батсуурь нар улсын баяр наадамд түрүүлэхэд сэтгэл нь хамгийн их огшсон хүний нэг Бумбаяр заан. Аргагүй л юм. Увсынхан бэлтгэлдээ гарахаар нэг л өөр. Хаширууд нь ихийг заадаг. Бас наадамд барилдах арга тактикийг нь хүртэл боловсруулдаг гэдэг. Тэгэхээр Увсынханд өвөрмөц нэгшкольбайнаа даа. Тэр дотор заан Бумбаярын арга барил, заавар зөвлөгөөний хүч их.

Өнөө үед эдний сумаас өвөрмөц сайхан барилдаж байгаа бөхчүүдийн тоонд улсын харцага Т.Баасанхүү, цэргийн арслан Б.Ганзориг нар бий. Тэд Бумбаярыг багш гэдэг. МөнАлдартанбөхийн клуб байгуулж 100 гаруй хүүхэд бэлтгэл сургууль хийлгэдэг. Сүүлийн жилүүдэд улсын аварга шалгаруулах тэмцээнээс тус клубынхэн тогтмол медаль авдаг болсон байх юм. Улсын хүчтэй заан д.Бумбаярт Тува улс гавьяат тамирчин цолоо хүртээсэн. Тэгвэл одоо Монгол Улс гавьяат дасгалжуулагч цолоо хайрлах л үлдэж. Түүний амжилтын тухай нэхэн саная л даа.

Хүүхэд байхаасаа барилдаж эхлээд 1981 онд Ардын хувьсгалын 60, Увс аймаг байгуулагдсаны 50 жилийн ойн наадмын хүүхдийн барилдаанд үзүүрлэснээс хойш 35 дахь жилдээ барилдаж яваа хүн. Аав, ижийгийн хоёр талын бөхийн удамтай гэдэг. Барилдаж эхэлснээсээ 20 жилийн дараа улсын цолонд хүрсэн гэхээр бас нөрүүхэн замнал харагддаг. БөхийнШонхорсургуульд элсэхийг хүссэн өргөдөлдөө БумбаярБи улсын заан болногэж бичсэн юм билээ. Бас л ирээдүйгээ зөгнөсөн том амлалт байгаа биз. Тэгээд 1993 онд улсын баяр наадамд Х.Баянмөнх аваргаар тав давж улсын начин болсон бол 2001 онд тавын даваанд аймгийн арслан Ж.Ганзоригийг, зургаад цэргийн арслан Б.БадамОчирыг орхиод долоогийн даваанд улсын заан Б.Гантогтохыг өвдөг шороодуулан наймд үлдэж улсын заан цол хүртсэн юм. Түүнээс хойш гурван удаа тав, нэг удаа зургаа давсан амжилт бас бий.

Бумаа зааны нэг сайхан шинж нь чин шударгыг эрхэмлэдэг нь. Бөхийн найраа сүүлийн жилүүдэд улаан цайм хийгддэг болсныг эрс буруушааж байна лээ. Ялангуяа аймгийн наадмуудад илт харагдах болсныг. Одоо заан барилдаанд зодоглох нь ховордож хөлийн цэцээр ажиллаж байгаа.

Үзэгчид дэвжээ рүү ундааны сав шидэж байгааг юутай холбож ойлгох вэ? гэсэн асуултад тэр хариулахдаа:

Үзэгчдэд савтай ундаа зарахгүй гэдэг гол нь биш л дээ. Гагцхүү хөлийн цэц, засуулууд бөхийн унаа, давааны шийдвэрийг зөв гаргах нь л чухал юм шүү дээ. Сүмогийнхон шиг барилдааныг зөв шүүж байвал хэн юу шидэх юм бэ гэж байсан.

Басхүү бөхдөө хайртай монголчуудыг эмзэглүүлж байгаа нэг зүйл байдаг нь сэргээш гэдэг асуудал. Тэгвэл энэ тухайд Бумбаяр заан өөр санаа бодолтойгоо шударгаар хэлсэн байгаа. Үндэсний бөх зөвхөн монголчуудын л баяр наадам. Олон улс, тив дэлхийн чанартай спорт биш. Тиймээс монгол бөхөд сэргээшийн шинжилгээ гэдэг юм илүүц юм санагддаг. Сэргээш гэдэг зүйлээс болж бөхийн нэр хүнд унаж байна. Ер нь сэргээш ийм хор нөлөөтэй гэдгийг тайлбарлахад л хангалттай санагддаг гэж шуудхан хэлсэн үгс бас Бумаа зааных. Энэ санаа бодлоосоо одоо ч хувираагүй яваа биз ээ тэр.

Нийт: 38 Сэтгэгдэл

2017 оны 5-р сарын 20

… [Trackback]

[…] Read More: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

lie
2017 оны 6-р сарын 6

… [Trackback]

[…] Read More: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

2017 оны 6-р сарын 27

… [Trackback]

[…] There you will find 11553 more Infos: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

2017 оны 6-р сарын 28

… [Trackback]

[…] There you will find 72079 more Infos: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

2017 оны 9-р сарын 7

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Find More Infos here|Here you will find 63982 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

HaroQuicle
2017 оны 9-р сарын 29

Keflex And Hcpcs cialis Buy Viagra From Egypt

2017 оны 10-р сарын 2

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Informations here|Here you can find 61073 more Informations|Infos on that Topic: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

HaroQuicle
2017 оны 10-р сарын 3

Levitra Long Term Effects Sale Cheapeast Progesterone In Internet Medication Shop No Doctor Carmarthenshire cialis Generic Doryx For Sale

HaroQuicle
2017 оны 10-р сарын 5

Where To Buy Beta Blockers Lexapro Meds Category Lexapro viagra online pharmacy Viagra Naturale Anguria

HaroQuicle
2017 оны 10-р сарын 6

Fausse Couche Curetage Ou Medicament Cout Du Levitra 20mg Cytotec Vente Ligne cialis buy online Amoxicillin Be Taken With Alcohol Cardura

2017 оны 10-р сарын 6

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Read More Informations here|Here you will find 6141 more Informations|Informations to that Topic: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

HaroQuicle
2017 оны 10-р сарын 9

Amoxicillin Dog Blood In Stool viagra Priligy Dapoxetin Schweiz

HaroQuicle
2017 оны 10-р сарын 11

Cialis 5 Mg Posologia farmacie a san marino levitra bayer Acheter Du Cialis Ligne

HaroQuicle
2017 оны 10-р сарын 12

Cialis Precio Mexico Acquistare Viagra Senza Carta Di Credito Cheap Cialis Online cialis and levitra Cialis 10 Precio

HaroQuicle
2017 оны 10-р сарын 14

Metronidazole Or Tinidazole Buy Celexa Cheap viagra online prescription Online Amoxil No Prescription Acheter Du Propecia Internet Propecia Atrapalo

HaroQuicle
2017 оны 10-р сарын 17

Viagra No Prescription Online Sale viagra Propecia Para Hombres

HaroQuicle
2017 оны 10-р сарын 23

Low Price Propecia viagra online prescription Prostate Fexofenadine Steriods Cephalexin Generic Tadalafil 40 Mg

2017 оны 10-р сарын 28

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Informations here|There you will find 38429 more Informations|Informations to that Topic: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

HaroQuicle
2017 оны 10-р сарын 28

Want To Buy Clobetasol Next Day Pharmacy Viagra Generico Principio Ativo Ciprofloxacin Online Without A Prescia levitra 10 mg Propecia Erfahrung Propecia Xenadrine

HaroQuicle
2017 оны 10-р сарын 30

Clarithromycin Omeprazole Amoxil Kamagra Generique Comprar Cialis En Alicante cialis Buy. Amytryptline Where To Order Viagra

2017 оны 11-р сарын 2

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Informations here|There you will find 12822 more Informations|Infos to that Topic: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

HaroQuicle
2017 оны 11-р сарын 3

Levitra Zulassung viagra Prezzo Cialis Svizzera Levitra 10 Mg Orodispersibile

2017 оны 11-р сарын 11

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|Here you can find 29124 more Infos|Infos to that Topic: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

HaroQuicle
2017 оны 11-р сарын 18

Buy Celexa Online Cheap Buying Generic Viagra Online Amoxicillin Combined With Doxycycline buy viagra Best Online Buy Viagra Amoxicillin Raises Blood Pressure

HaroQuicle
2017 оны 11-р сарын 21

Viagra Achat En Belgique viagra Find isotretinoin online discount with overnight delivery cheap Marcas De Propecia

haliluya
2017 оны 11-р сарын 24

Thank you for all your hard work on this site. My mother takes pleasure in engaging in investigation and it is easy to understand why. We all notice all relating to the lively mode you produce effective information on your website and even foster participation from some others about this point so our favorite princess is being taught a great deal. Have fun with the remaining portion of the new year. You are always performing a fabulous job.

haliluya
2017 оны 11-р сарын 25

I must express some thanks to the writer for rescuing me from such a condition. Because of checking through the the net and seeing tricks that were not helpful, I figured my entire life was over. Living without the strategies to the problems you’ve resolved through your main write-up is a critical case, and the kind that might have negatively damaged my entire career if I had not noticed your blog post. Your primary ability and kindness in touching the whole lot was precious. I don’t know what I would’ve done if I had not discovered such a stuff like this. I am able to at this time look ahead to my future. Thank you very much for your specialized and sensible guide. I won’t be reluctant to refer your blog post to anybody who needs to have recommendations about this topic.

haliluya
2017 оны 11-р сарын 25

Thanks so much for giving everyone remarkably spectacular chance to read in detail from here. It is always so pleasant and as well , packed with a good time for me and my office co-workers to search your site the equivalent of three times in a week to find out the latest items you have got. And lastly, we’re actually impressed with your splendid points served by you. Certain 4 ideas in this posting are easily the most impressive I’ve had.

haliluya
2017 оны 11-р сарын 26

I definitely wanted to write a brief word to say thanks to you for some of the marvelous solutions you are sharing on this website. My long internet look up has now been rewarded with incredibly good insight to exchange with my company. I would assume that we visitors are undoubtedly lucky to exist in a remarkable network with so many special people with good pointers. I feel rather lucky to have discovered your entire website and look forward to some more fun minutes reading here. Thanks again for a lot of things.

haliluya
2017 оны 11-р сарын 27

I as well as my buddies were found to be examining the good helpful tips on your web site and suddenly I got an awful suspicion I never thanked the site owner for those strategies. All the young boys appeared to be as a consequence happy to read all of them and now have simply been having fun with those things. We appreciate you actually being so kind and then for selecting variety of brilliant areas millions of individuals are really needing to be aware of. My personal sincere regret for not expressing appreciation to earlier.

2017 оны 11-р сарын 27

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Find More Informations here|Here you will find 51457 additional Informations|Infos on that Topic: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

haliluya
2017 оны 11-р сарын 28

Needed to send you a little bit of word to help say thanks a lot the moment again regarding the amazing strategies you have featured at this time. It was so strangely open-handed with you to present publicly what exactly some people might have sold for an ebook to help make some bucks for themselves, mostly considering that you could possibly have tried it in case you wanted. Those creative ideas as well served as a easy way to recognize that many people have the identical keenness like my very own to find out way more with regard to this condition. I believe there are thousands of more pleasurable sessions up front for people who check out your site.

haliluya
2017 оны 11-р сарын 29

Thank you a lot for giving everyone an exceptionally superb chance to read from this web site. It’s usually very useful plus jam-packed with a lot of fun for me and my office colleagues to search your site no less than three times per week to read the newest tips you have got. Of course, we are actually motivated with the extraordinary tricks served by you. Some 1 facts on this page are unequivocally the best we’ve had.

2017 оны 11-р сарын 29

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Read More Informations here|There you can find 80577 additional Informations|Infos on that Topic: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

haliluya
2017 оны 11-р сарын 30

I not to mention my friends were actually reviewing the best helpful tips located on your web blog then before long got a terrible feeling I never expressed respect to the web site owner for those techniques. All of the young men are actually glad to see them and have now truly been loving those things. Thank you for getting so helpful as well as for going for varieties of nice useful guides most people are really wanting to understand about. Our honest regret for not expressing gratitude to you sooner.

haliluya
2017 оны 11-р сарын 30

I’m also commenting to make you understand of the outstanding encounter my wife’s daughter found checking your site. She discovered too many things, which include what it’s like to possess an excellent helping style to have other individuals effortlessly have an understanding of a variety of extremely tough subject areas. You really surpassed her expected results. Thanks for producing these practical, healthy, informative and in addition unique tips on your topic to Sandra.

HaroQuicle
2017 оны 12-р сарын 3

Zithromax Gynecology Mexico Drugs Online Order Kamagra Uk levitra plus Doctor Free Viagra Cielas

2017 оны 12-р сарын 3

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Read More Informations here|Here you will find 61576 additional Informations|Informations on that Topic: zms.mn/zaan-d-bumbayar-saihan-buhiin-neg-dee/ […]

Сэтгэгдэл бичих

Таны и-мэйл хаягийг нийтлэхгүй.

Сэтгэгдэл *
Нэр *
E-Mail *