Улсын арслан Гялдангийн Цоодол

6-р сарын 11, 2013 10:45 am Нийтлэгч: Ангилал Бөхийн мэдээ , Спорт , Урлаг, спорт Уншсан: 1298
Гялдангийн Цоодол Сайн ноён хан аймгийн Арвай хээрийн хошуу, одоогийн Өвөрхангай аймгийн Гучин-Ус сумын нутаг Молом Тайлаг хэмээх газар айлын гуравдугаар хүү болон 1916 оны гал луу жил төржээ.

1916-2008 он

Н.БАТМӨНХ

 

Гялдангийн Цоодол Сайн ноён хан аймгийн Арвай хээрийн хошуу, одоогийн Өвөрхангай аймгийн Гучин-Ус сумын нутаг Молом Тайлаг хэмээх газар айлын гуравдугаар хүү болон 1916 оны гал луу жил төржээ. Г.Цоодол эцэг, эхээс долуулаа бө­гөөд аав Гялдан нь хошууны наа­дамд шаггүй барилдчихдаг на­чин цолтой, ах Дорж нь су­ман­даа хэд хэд түрүүлсэн, авга ах Шандан нь аймагтаа хоёроос гур­ван удаа шөвгөрч байсан гээд аа­вынхаа талаас бөхийн удамтай юм.

Тэрээр багаасаа айл саа­хал­тын хүүхдүүдтэй ноцолдож өсчээ. Түүний барилдахыг харсан өв­гөчүүд энэ хүү сайн бөх болно гэж ярилцдаг байжээ. Тэрээр нутаг орны айл саахалт ах, дүү улсын начин хоёр Т.Самдан, авга ах Дорж нартай барилдаж өссөн ба 1930 оноос Арвайхээрийн хүрээнд шавилан суух болсноор бөх болох замналаа эхэлжээ. Эндээс эхлэн нутгийн нэрт арс­лан Арвайхээрийн хэмээх Ц.Бандийн шавь болж бөхийн барилдааны арга барил, барилдах ур чадвар, мэхийг заалгаж 17 настайгаасаа эхлэн баг, сум, аймгийн наадамд барилдаж эхэлжээ. Г.Цоодол анх 1933 онд аймгийнхаа баяр наадамд зодоглож гурвын даваанд өөрийн багш Ц.Бандид унажээ. 1934 оны Баянхонгор аймгийн “Онгорхой” хэмээх Готовоор зургаа давж 18 насандаа аймгийн начин цол авснаар бөх болох хүсэл нь улам нэмэгджээ. Мөн тэрээр 1935, 1936 онуудад мөн аймагтаа барилдаж улсын заан Галсанвандангийн Цоодол, Жар­галын Дорж, улсын начин ах, дүү Түндэвдаваагийн “Монхор” Сам­дан, “Бага” Самдан, Шоов­дорын Жанцандорж, Сүнрэвийн Самданжигмэд нартай аваа өгөө­тэй үзэж шөвгөрчээ. Тэ­рээр анх 1937 оны улсын баяр наадамд ирж барилдан хоёр да­ваад Завхан аймгийн бөх “На­хиу” хэмээх Ш.Санжсүрэнд ул­сын начин цолтой байхад нь өвдөг шорооджээ. 1938 онд улсад дахин ирж барилдаж гурвын даваанд Булган аймгийн харьяат Бямбын “Довцог” хэмээх улсын заан Пүрэвжавт унажээ. Тэрээр 1939 онд цэрэгт татагдан ирж жолоочийн сургуульд суралцаж байхдаа улсын баяр наадамд барилдахаар хүсэлт гаргасан боловч тухайн үеийн сургуулийн удирдлага зөвшөөрөөгүй тул ихэд санаа сэтгэлээр унаж бү­сэлж явсан зодог шуудгаа чу­луудаж бухимдаж байжээ. Тэ­рээр жолоочийн сургуулиа төгсөөд Завхан аймгийн цэргийн ангид албаа үргэлжлүүлэн хааж байхдаа Завхан аймгийн баяр наадамд зодоглож 1941, 1942, 1943 онуудад дөрөвт үлдэж 1943 онд Говь-Алтай аймгийн баяр наадамд барилдаж түрүүлж айм­гийн арслан цол авчээ. 1943 оны намар генерал Осорын дууд­лагаар нийслэл хотод ирж, улсын баяр наадамд ахин зодоглов.

Г.Цоодол арслангийн улсын баяр наадамд барилдсан амжилтаас дурдвал:

1944 онд долоо давж өсөх идэр заан цол авчээ.

1945 онд мөн долоо давж хүчит чимэг.

1947 онд найм давж үзүүрлэж үнэн хүчит чимэг.

1948 онд найм давж үзүүрлэн 32 насандаа улам нэмэх идэр залуу арслан цол хүртжээ.

1950 онд зургаа давжээ.

1951 онд тав давж улам нэмэх чимэг.

1952, 1954 онд тус бүр долоо давж бат хийгээд үнэн хүчит чимэг.

1955 онд зургаа давжээ.

1956 онд долоо давж олныг баясуулагч чимэг.

1958 оны улсын баяр наадамд тав давж өсөх чимэг.

Мөн 1946, 1949, 1957, 1960, 1962, 1963 онуудад тус бүр дөрөв давжээ.

Тэгвэл Архангай аймгийн Цэнхэр сумын аймгийн арслан Пүрэв, Булган аймгийн Могод сумын улсын начин Л.Нямжавт, Булган аймгийн Сайхан сумын залуу бөх Б.Норовт, Булган аймгийн Сайхан сумын залуу бөх С.Цэрэнд, Өвөрхангай аймгийн Баян-Өндөр сумын залуу бөх С.Цэдэвсүрэнд, Увс аймгийн Хяргас сумын аймгийн начин Х.Баянмөнх нарт тус тус өвдөг шороодож улсын цолны босго алхуулж өгчээ. Мөн улсын баяр наадамд 1953 онд нэг, 1959 онд гурав, 1961 онд хоёр давж байжээ. Улсын арслан Г.Цоодол бол өндөр гуалиг, цээж бөгс тэнцүүхэн, царай зүс сайтай, наргиа хошин яриатай их шогч сэргэлэн, зантай хүн байв. Тэрээр баруун солгойгүй тонгорох, ачих, дэгээдэж хөмрөх, тохой алгадаж орох, өргөх мэхийг сайн хийдэг мэхэндээ даацтай учраа бөхийнхөө хийсэн мэхийг дагуулдаг, бяртай, хурдан шаламгай барилдаантай олон жил тогтвортой сайн барилдсан шилдэг арслангуудын нэг байлаа. Г.Цоодол арслан залуус хойч үе, бөх болох хүмүүст дараах зүйлийг захиж үлдээжээ.

-Унасан болгондоо дүгнэлт хийх, ямар мэхэнд унав, түүнийг яаж хариулах вэ гэдгийг ажиглаж ойлгох.

-Түргэн шаламгай барилдаж сурах.

-Хэнд ч унасан хар муу санахгүй байх.

-Урьд нь барилдаж явсан ахмад бөхчүүдээс байнга зөвлөгөө сануулга авч байх зэргийг голлон захижээ.

Алдарт арслан маань өөрийн бөх болсон залуу нас, бөхийн эрдэм ухаанд сургаж өгсөн багш, улсын арслан Ц.Банди, нэг нутгийн, нэгэн үеийн, бяр хүч тэнцүүхэн нэг багшийн шавь С.Самданжигмэд нарыгаа байнга дурсан ярьдаг байж. Г.Цоодол гуай ардын армид олон жил жолоочоор ажиллаж, сайн сайхан амьдарсаар өндөр насалж 2008 онд насан эцэс болж бурхны оронд заларчээ.

 

Нийт: 53 Сэтгэгдэл

2017 оны 5-р сарын 24

… [Trackback]

[…] Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2017 оны 5-р сарын 26

… [Trackback]

[…] Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

Kelgrorge
2017 оны 6-р сарын 25

Bystolic Online Pharmacy Generic Cialis Online Cialis Alcolici

Kelgrorge
2017 оны 6-р сарын 29

Effet Secondaire Mifepristone cialis Does Amoxicillin Treat Uti

Kelgrorge
2017 оны 7-р сарын 1

Propecia Epididimitis cialis Levitra 10 Vardenafil

2017 оны 7-р сарын 2

… [Trackback]

[…] Find More Informations here: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

Chasadvito
2017 оны 7-р сарын 31

Discount Real On Line Elocon Tablet Medicine Overseas Mastercard viagra cialis Prednisone Without Prescription Canada

Kelgrorge
2017 оны 7-р сарын 31

Cialis Professional cialis price Kamagra Aus Der Apotheke

2017 оны 9-р сарын 24

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Informations here|Here you can find 93920 additional Informations|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2017 оны 11-р сарын 20

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Find More Informations here|Here you can find 6481 more Informations|Infos to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2017 оны 11-р сарын 25

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Find More Informations here|Here you will find 38883 more Informations|Infos to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2017 оны 12-р сарын 8

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Infos here|There you can find 27033 more Infos|Informations to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2017 оны 12-р сарын 13

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Read More Informations here|There you will find 7456 additional Informations|Infos to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2017 оны 12-р сарын 14

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Read More Informations here|There you will find 45105 more Informations|Infos to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2017 оны 12-р сарын 18

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Informations here|Here you will find 8292 more Informations|Infos to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 1-р сарын 9

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Infos here|Here you will find 50683 additional Infos|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 1-р сарын 10

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Read More Infos here|There you can find 59181 additional Infos|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 1-р сарын 23

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Infos here|There you can find 80431 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 1-р сарын 29

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Read More Infos here|There you can find 46205 more Infos|Informations to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 2-р сарын 4

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Find More Informations here|Here you will find 80730 more Informations|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 2-р сарын 8

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Read More Infos here|There you can find 76429 more Infos|Infos on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

EveDalo
2018 оны 2-р сарын 20

Cialis Levitra Viagra Autres Generic Real Stendra Sale Cheapeast Amex Free Shipping Lanarkshire Levitra Walgreens online pharmacy Levitra Orodispersibile Prezzo In Farmacia Olanzapine For Sale From Canada Isotretinoin worldwide price amex accepted online

2018 оны 2-р сарын 26

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Informations here|Here you will find 38129 additional Informations|Informations to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 3-р сарын 6

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|Here you can find 84442 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 3-р сарын 19

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|Here you will find 15198 additional Infos|Informations to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 3-р сарын 26

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Read More Infos here|There you will find 61059 additional Infos|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 4-р сарын 19

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Find More Informations here|There you can find 68348 more Informations|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

Ц.Жаргалсайхан
2018 оны 4-р сарын 24

Миний өвөө ,аймгийн заан /зарим номд Аймгий нарслан гэсэн байдаг/ Шагдарын Цэмбэл 1935-1936 оны Өвөрхангай аймгийн наадамд үзүүрт үлдэхдээ 50 гаран настай байжээ. Г.Цоодол арслан тэгэхэд 17 настай байсан гэхээр өвөөминь агуу хүчтэй бөх байсан нь мэдэгддэг бөгөөд нутгий нхөгшчүүл ч энэ тухай дурсдаг байсан. Гэхдээ арслангийн дурдатгалд гарсан түүний нэрийг 35-36 оны наадмыг дурсахдаа Улсын цолтой бөхчүүдийн дурсаад өвөөгийн нэрийг дурсахгүй үлдэж байгаа нь жаахан тийм санагдав. Ш.Цэмбэл дээрхи нэр дурдсан бөхчүүдтэй нэгэн үед өгөө аваатай барилдаж байсан бөх юм. Энэ тухай олон баримт бий…

2018 оны 5-р сарын 1

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Read More Informations here|There you will find 61595 more Informations|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

Gregoryrot
2018 оны 5-р сарын 2

Energy Slim – это эксклюзивная революционная линейка продуктов для похудения.

2018 оны 5-р сарын 5

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Informations here|Here you will find 35111 additional Informations|Infos to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 5-р сарын 18

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|There you will find 52906 more Infos|Infos on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

Richardbox
2018 оны 5-р сарын 20
Ellgync
2018 оны 5-р сарын 31

Ethanol Et Baclofen Comment Faire Du Viagra where to buy cialis online safely Achat Cytotec Algerie

2018 оны 6-р сарын 6

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|Here you will find 33440 more Infos|Informations to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 6-р сарын 11

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Informations here|Here you will find 99796 more Informations|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 7-р сарын 1

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Informations here|Here you will find 78089 more Informations|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 7-р сарын 8

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|Here you can find 66721 additional Infos|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 7-р сарын 14

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Infos here|Here you will find 83194 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 7-р сарын 14

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Informations here|There you can find 40557 additional Informations|Informations to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 8-р сарын 3

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Infos here|There you can find 61032 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 8-р сарын 14

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Read More Infos here|There you will find 52866 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 8-р сарын 28

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Read More Informations here|Here you can find 77225 additional Informations|Infos on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

2018 оны 9-р сарын 1

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Find More Infos here|There you will find 42052 additional Infos|Infos to that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

maglia Barcellona bambini
2018 оны 9-р сарын 3

Hey there, I think your website might be having browser compatibility issues. When I look at your website in Opera, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, wonderful blog!
maglia Barcellona bambini http://www.northwestnoshings.com/ivan-rakitic-barcellona/

Elijah
2018 оны 9-р сарын 5

Everything is very open with a very clear description of the challenges.
It was definitely informative. Your site is very useful.
Thanks for sharing!

Barcelona tröja, Belen,

2018 оны 9-р сарын 11

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Find More Informations here|There you will find 92382 additional Informations|Infos on that Topic: zms.mn/ulsyn-arslan-gyaldangiin-tsoodol/ […]

billiga fotbollströjor
2018 оны 9-р сарын 23

Howdy, awesome websites you possess going here.
billiga fotbollströjor http://shop.tampabaygoodliving.com/newcastle-united-94468.html

maglia Fiorentina
2018 оны 9-р сарын 27

You’ve got good info right.
maglia Fiorentina http://www.haeroo.com/Fiorentina-bambini-81/

Inter Milan tr?ja 2018
2018 оны 9-р сарын 27

Nice Web site, Maintain the good work. Thanks a lot.|
Inter Milan tr?ja 2018 http://www.fashionradicalsnews.com/Miranda-p-68973

Magliette Manchester United Bambino
2018 оны 9-р сарын 27

Especially helpful, looking forward to returning.
Magliette Manchester United Bambino http://www.glivytech.com/category/shopping/jewelry/

Liverpool tröja
2018 оны 9-р сарын 28

You’ve the best internet sites.
Liverpool tröja http://www.afterglowvp.com/Liverpool-fotbollstroja-p-282674.cfm

fotbollströjor
2018 оны 10-р сарын 9

I love browsing your site. Cheers! sites:ggglese.com
fotbollströjor http://han-sol.kr/xe/qna/152902

Сэтгэгдэл бичих

Таны и-мэйл хаягийг нийтлэхгүй.

Сэтгэгдэл *
Нэр *
E-Mail *