Улаанбаатарт ирсэн урилгагүй зочдын өмнө “хүн” буруутай

10-р сарын 12, 2018 10:31 am Нийтлэгч: Ангилал Ногоон мэдээ , Эдийн засаг Уншсан: 30
й2

Б.СОЛОНГО

Энэ жил нийслэлд зэрлэг амьтан орж ирсэн тохиолдол өнөөдрийн байдлаар 28 бүртгэгджээ. Халиун буга, хүрэн баавгай, бор гөрөөс, өмхий хүрэн, могой, идлэг шонхор, соотон гуйванга, хадны суусар гэсэн ховорт тооцогдох амьтад хүртэл суурьшлын бүс нутагт орж ирсэн байна. Байгалийн зэрлэг амьтад уул, модноосоо холдож хот сууринд “зочилсон” дуудлага өмнөх жилийнхээс их ирснийг Нийслэлийн байгаль орчны газраас хэллээ. Иргэдийн дуудлагын дагуу энэ амьтдыг очиж аваад 80 хувийг нь тус газрын харьяа Амьтан асрах байранд асарч, сувилаад байгальд нь буцаан тавьсан бол үлдсэн нь бэртэл гэмтэл, шархаа даалгүй амь үрэгджээ.

Зэрлэг амьтад яагаад хүнд ойртоод байгаа талаар шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хариулт авах хүсэлтээ Нийслэлийн байгаль орчны газраас Шинжлэх ухааны академийн Биологийн хүрээлэн, Монгол Улсын их сургуульд явуулжээ. Хариу болгож ирүүлсэн тайлбарт байгалийн хүчин зүйл болон идэш тэжээлийн хомсдол зэрэг шалтгаан байгаа ч гол буруутан нь “хүн” байжээ. Тухайлбал, хог хаягдлаа ил задгай замбараагүй хаяснаас түүний элдэв үнэрийг даган амьтад орж ирж байна. Мөн нийслэлийн суурьшлын бүсэд орж ирсэн зэрлэг амьтдаас өвөл, хаврын улиралд бор гөрөөс нохойд уруулах, хөөгдөж бэртэж гэмтсэн тохиолдол их байжээ. Зуслангийн айлууд хаварт нь нэг гөлөг авааччихаад намар нь орхиод явчихдагаас болж уул хадаар тэнүүчлэх золбин нохой олширсон талаар Шинжлэх ухааны академийн Биологийн хүрээлэнгээс ирүүлсэн тайлбарт  дурджээ. Энэ жил нүүдлийн хоёр шувуу бэртсэн тохиолдол гарсан. Үүнийг өндөр шилэн барилга мөргөж унасан байх магадлалтай гэсэн байна. Өмхий хүрэн үзэгдсэн тохиолдол таван удаа гарсан нь бүгд Эмээлт орчимд байж. Өөрөөр хэлбэл, малын сэг зэм, махны үнэрт татагдан ирсэн байжээ.

Өдрөөс өдөрт тэлж байгаа суурьшлын бүс, үйлдвэрлэл, хог хаягдал, дуу чимээ онгон байгалийн зэрлэг амьтдын тав тухыг алдагдуулж байна гэсэн дүгнэлтийг хийж болохоор байгаа юм. Зэрлэг амьтад суурьшлын бүсэд орж ирсэн зарим тохиолдлыг онцлон хүргэе.

ЭДГЭРЭЭД БУЦСАН ХАЛИУН БУГА

 й2

Хүний буруугаас байгалиасаа холдон төөрч, гэмтэж бэртсэн ч хүний ачаар гэртээ харьсан тохиолдол олон байна. Тухайлбал, энэ оны наймдугаар сард Эмээлт орчимд гэмтсэн буга байна гэсэн дуудлага Нийслэлийн шуурхай удирдлагын төвд ирсний дагуу Нийслэлийн байгаль орчны газрын мэргэжилтнүүд очжээ. Халиун буга зам хөндлөн гарч байхад нь машин дуут дохио өгснөөс болж цочиж давхихдаа замын хашлага төмрийг мөргөн давж унаад дал хэсэгтээ хүнд гэмтэл авсан байжээ. Түүнийг тайван байлгахын тулд нүдийг нь боогоод Мал эмнэлгийн хүрээлэнд зөөвөрлөн аваачиж, эмчилсэн байна. Ингээд Баянзүрх дүүрэгт байгальд нь ойрхон асарч байгаад буцаагаад явуулжээ. Монгол орны ховор амьтдын жагсаалтад багтсан энэ амьтан юуны учир суурьшлын бүсэд орж ирээд гэмтсэн юм бол.

ИДЛЭГ ШОНХОР ШАРХАА ДААЛГҮЙ ҮРЭГДЖЭЭ

 й4

Хаяган дээр суусан энэ өрөвдөлтэй шувуу бол албан бус ч гэсэн Монгол орны бахархалт, үндэсний шувуугаар нэрлэгддэг идлэг шонхор. Хууль бус наймаа, өндөр шонгийн цахилгаанд цохиулах, хоол тэжээлийн хомсдол гэсэн шалтгаанаар дэлхий дахинд сүүлийн хоёр жилд тоо толгой нь 40 хувиар буурсан энэ шувууг манай улс ховор амьтныхаа жагсаалтад ч оруулаагүй байгаа. “Най­ман шарга” худалдааны төв орчмын барилгын хаяг дээр суусан идлэг шонхрыг очиж авахад далавч нь гэмтсэн байдалтай байжээ. Мал эмнэлгийн хүрээлэнд үзүүлэхэд дотуур шархтай байсан тул Нийслэлийн байгаль орчны газрын Амьтан асрах байранд долоо хоног асарсан ч харамсалтай нь шархаа дийлэлгүй үхжээ.

НУУГААД ЯВСАН ЯНЗАГЫГ НЬ ТӨӨРЧИХӨЖ ГЭЖ ЭНДҮҮРЭВ

 й1

Үндэсний их баяр наадмын өдрөөр бор гөрөөсний янзагыг Сүхбаатар дүүргийн иргэн хашаандаа авчирсан дуудлага Нийслэлийн шуурхай удирдлагын төвд иржээ. Эхээсээ төөрсөн янзагыг ууланд явж байсан иргэд олоод гэртээ авчирсан нь тэр байж. Гэвч иргэдийн буруу ойлголттой байгаагийн нэг жишээ нь энэ болсон байна. Бор гөрөөс нь идэш тэжээлдээ явахдаа янзагаа албаар нууж орхидог аж. Үүнийг нь иргэд эхээсээ төөрчихөж гэж бодоод аваад ирсэн тохиолдол анхных биш юм байна. Бор гөрөөсний янза­гыг түүхий сүүгээр угжиж болохгүй тул үнээтэй байгаль хамгаалагчийнд асарч байгаа ажээ. Ирэх хавраас биеэ даах чадвартай болохоор нь бай­гальд нь буцааж тавихаар төлөвлөж байна.

БАМБАРУУШИЙГ ҮЛДЭЭХ ЭСЭХИЙГ ЭРДЭМТЭДТЭЙ ЗӨВЛӨЛДЖЭЭ

 й5

Улаанбаатарт хамгийн сүүлд зочилсон амьтан бол хүрэн баавгайн бамбарууш. Эхээсээ төөрсөн байж болзошгүй баавгайн бамбаруушийг 61-ийн гарам орчмоос олсон. Мотоцикльтой хүмүүс хөөж, шахаад айлын хашаанд оруулсан байжээ. Айж сандарсан байдалтай байсан тул тайвшруулахын тулд бүтээлгээр хучиж, тусгай торонд хийгээд авч явсан байна. Ер нь суурьшлын бүсэд орж ирсэн амьтад ихэвчлэн сандарсан, айсан байдалтай байдаг тул аль болох тайван байдалд оруулахыг хичээх ёстой гэж НБОГ-ын Амьтан, ургамал хариуцсан мэргэжилтэн Ц.Цолмонбаатар ярьсан юм. Мал эмнэлгийн газраас шарх сорвигүй, өвчин эмгэггүй гэсэн дүгнэлт гарсан учир байгальд нь буцаагаад тавьжээ. Ичээний цаг нь дөхчихсөн учир хавар болтол Амьтан асрах байранд байлгах уу гэсэн санал гарсан байна. Харин эрдэмтэдтэй зөвлөхөд хавар болтол асарчихвал байгальдаа гараад амьдрах чадваргүй болчих байх. Бие даагаад амьдрахад алзахгүй болжээ гэсэн дүгнэлт хийсэн тул байгальд нь ийнхүү тавьжээ. Өмнө нь баавгайн бамбарууш суурьшлын бүсэд орж ирсэн тохиолдол гарч байгаагүй юм.

МАШИНЫ ДОР НУУГДАЖ УЛААНБААТАРТ ИРСЭН МОГОЙ

 й3

Энэ жил могой айлын гэр, байшинд үүрээ зассан дуудлага нэлээдгүй иржээ. Хоргүй буюу рашааны могой тав, хортой бамбай хоншоорт могой хоёр удаа орж иржээ. Тэднээс сонирхолтой тохиолдол нь машины мотор руу орчихсон рашааны могойны дуудлага. Тухайн иргэний машинаас могойг салгах гэж 3-4 цаг ажилласан гэнэ. Машины эзэн өдөр нь Тэрэлж явчихаад дөнгөж ирээд байжээ. Тэрэлжээс Улаанбаатар хүртэл машин дор нь тээвэрлэгдээд ирсэн байх магадлалтай гэж дүгнэсэн байна. Могойг гэмтээлгүй салгаад байгальд нь буцаан тавьжээ. Бамбайн хоншоорт могой нь аюултай бөгөөд хүн хатгасан зүйл байхгүй гэнэ. Иргэд цаг алдалгүй дуудлага өгдөг болсон байна. Хэрэв суурьшлын бүсэд зэрлэг амьтан орж ирсэн байхтай тааралдвал Нийслэлийн шуурхай удирлагын төвийн 310050, Нийслэлийн байгаль орчны газрын 323780 дугаарт хандаарай.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2 43652057_329385154462445_4586738572039553024_n 43681855_184795289070360_3536519459286024192_n 43696237_249423755684528_3126376384897744896_n 43723138_307383003377058_6418909996322390016_n 43740007_972107582990152_8248146119696056320_n 43749674_106047503672619_6842408975892217856_n 43878499_387059965166132_2279327723669159936_n 43879561_1122174244617981_6315382597086085120_n

Нийт: 14 Сэтгэгдэл

lebron shoes
2018 оны 10-р сарын 26

Thanks a lot for giving everyone an exceptionally spectacular opportunity to read from this site. It’s usually so enjoyable and stuffed with fun for me and my office peers to search the blog at the least 3 times in one week to learn the latest things you have. And lastly, I’m just actually impressed with all the special tricks you give. Certain 2 ideas in this posting are surely the most effective we have ever had.
lebron shoes http://www.lebronjames-shoes.us.com

gucci belt
2018 оны 10-р сарын 27

My husband and i got so thrilled Albert could conclude his basic research via the ideas he acquired out of your blog. It is now and again perplexing to just find yourself handing out thoughts which people may have been selling. So we consider we’ve got you to thank for that. The specific explanations you’ve made, the easy blog menu, the relationships you will aid to create – it’s all astonishing, and it’s leading our son in addition to us understand the situation is enjoyable, which is certainly seriously indispensable. Thanks for the whole thing!
gucci belt http://www.guccibelt.us.com

pandora bracelet
2018 оны 10-р сарын 28

My husband and i got quite peaceful John managed to deal with his web research by way of the precious recommendations he was given from your web page. It is now and again perplexing just to continually be giving freely tips and tricks that many a number of people may have been trying to sell. And now we know we have the website owner to thank for that. The entire illustrations you’ve made, the easy site menu, the relationships you can give support to instill – it’s got everything impressive, and it’s really aiding our son and us know that the situation is awesome, and that’s exceptionally serious. Many thanks for the whole lot!
pandora bracelet http://www.pandorabracelet.in.net

custom baseball jerseys
2018 оны 10-р сарын 29

My spouse and i felt joyous that Michael could deal with his reports through your precious recommendations he received out of the web pages. It’s not at all simplistic to simply happen to be giving for free key points which often some other people could have been making money from. So we realize we now have the writer to thank because of that. The specific illustrations you made, the simple site menu, the friendships you can help to foster – it is all overwhelming, and it is helping our son and the family imagine that this situation is cool, which is certainly highly important. Many thanks for all!
custom baseball jerseys http://www.mlbjerseys.in.net

adidas nmd r1
2018 оны 10-р сарын 29

I and my guys were found to be checking the great guides found on the blog and then suddenly got a horrible suspicion I had not expressed respect to the site owner for those techniques. My men are already happy to study them and now have surely been using these things. Appreciation for indeed being really thoughtful as well as for figuring out certain fabulous information millions of individuals are really eager to know about. Our own honest apologies for not expressing gratitude to you earlier.
adidas nmd r1 http://gtiny.me/nmduk

adidas zx flux
2018 оны 10-р сарын 29

I must point out my gratitude for your kindness in support of men who require assistance with this one matter. Your special commitment to getting the message around became remarkably productive and have constantly encouraged most people much like me to attain their objectives. Your entire useful hints and tips entails a whole lot to me and especially to my fellow workers. Thanks a lot; from everyone of us.
adidas zx flux http://www.adidaszxflux.com

ysl
2018 оны 10-р сарын 30

I really wanted to post a word to be able to express gratitude to you for these stunning advice you are showing on this website. My prolonged internet look up has finally been honored with beneficial know-how to write about with my colleagues. I ‘d say that most of us site visitors actually are really fortunate to live in a good place with so many outstanding professionals with very helpful principles. I feel truly fortunate to have seen your webpages and look forward to some more awesome times reading here. Thanks a lot once more for everything.
ysl http://www.yslhandbags.net

moncler jackets
2018 оны 10-р сарын 31

I as well as my buddies came looking at the excellent procedures found on your website and then then developed a terrible feeling I never thanked the blog owner for those tips. These young boys became absolutely glad to read through all of them and have now definitely been tapping into them. Appreciation for turning out to be very helpful as well as for using this sort of beneficial useful guides most people are really wanting to know about. My personal honest regret for not expressing gratitude to earlier.
moncler jackets http://www.monclerjacket.net

kyrie irving shoes
2018 оны 11-р сарын 1

Thanks so much for providing individuals with an exceptionally brilliant possiblity to read from this site. It is often very brilliant plus jam-packed with a great time for me personally and my office acquaintances to visit your web site minimum thrice in one week to read through the new tips you have got. And definitely, I am also actually happy with the exceptional ideas you serve. Certain 2 points in this post are truly the most suitable I have ever had.
kyrie irving shoes http://www.kyrieirving-shoes.us.com

air jordan 4
2018 оны 11-р сарын 1

I must express some appreciation to the writer just for bailing me out of this condition. Because of searching throughout the search engines and finding advice which are not pleasant, I thought my life was gone. Being alive minus the answers to the problems you have fixed all through this article content is a serious case, and the ones that could have negatively damaged my entire career if I hadn’t come across your blog. Your personal skills and kindness in playing with all the things was very helpful. I am not sure what I would’ve done if I had not come upon such a stuff like this. I am able to at this moment look forward to my future. Thank you very much for your professional and amazing guide. I won’t be reluctant to propose your web blog to anyone who needs to have care on this issue.
air jordan 4 http://www.jordan4.us.com

Adidas NMD Women Mesh Surface White Rose
2018 оны 11-р сарын 2

My husband and i were very contented when Emmanuel could conclude his reports from your ideas he was given out of the web pages. It is now and again perplexing to just possibly be giving for free ideas which men and women could have been making money from. And we all see we now have you to thank for that. The specific illustrations you made, the straightforward web site menu, the relationships you give support to create – it is many superb, and it’s really letting our son and us imagine that this matter is enjoyable, which is certainly unbelievably fundamental. Many thanks for all the pieces!
Adidas NMD Women Mesh Surface White Rose http://www.adidas-nmds.us.com/adidas-nmd-women-mesh-surface-white-rose-p-585.html

nike lebron 15
2018 оны 11-р сарын 3

I actually wanted to send a quick note to express gratitude to you for all of the remarkable pointers you are sharing at this website. My extensive internet research has at the end of the day been recognized with brilliant insight to go over with my neighbours. I ‘d claim that many of us readers actually are very fortunate to dwell in a really good website with so many marvellous professionals with interesting points. I feel quite fortunate to have used your entire webpages and look forward to really more amazing times reading here. Thanks again for all the details.
nike lebron 15 http://www.lebron15.net

adidas nmd
2018 оны 11-р сарын 4

Thank you a lot for providing individuals with such a breathtaking chance to read in detail from here. It’s usually very useful and as well , jam-packed with amusement for me personally and my office colleagues to visit your website at the least thrice in 7 days to find out the newest issues you have. Of course, I’m also at all times fascinated with your gorgeous concepts you serve. Selected 1 ideas in this article are clearly the most impressive I have ever had.
adidas nmd http://www.adidasnmduk.com

nike air force 1 high
2018 оны 11-р сарын 5

I’m commenting to make you know what a exceptional discovery our child experienced studying your webblog. She picked up many details, including how it is like to have an incredible coaching mood to let many more really easily master a variety of extremely tough topics. You undoubtedly did more than visitors’ expected results. I appreciate you for showing the useful, dependable, informative and also easy tips about this topic to Julie.
nike air force 1 high http://www.nikeairforce1.us.com

Сэтгэгдэл бичих

Таны и-мэйл хаягийг нийтлэхгүй.

Сэтгэгдэл *
Нэр *
E-Mail *