У.Шекспир “Гамлет” жүжгийн сураг

11-р сарын 7, 2012 2:26 pm Нийтлэгч: Ангилал Урлаг , Урлаг, спорт Уншсан: 2377

Норовын ПҮРЭВДАГВА

Орчуулагч

Өнгөрсөн хавраас Д.На­­цагдоржийн нэрэм­жит УДЭТ-т жүжгийн их зохиолч У.Шекспирийн “Гамлет” хэмээх эмгэнэлт жүжиг дахин тавих гэж байгаа тухай сонсогдож эхэлсэн. Дараа нь олон найруулагчдын дунд төс­лийн уралдаант шалгаруу­лалт хийгдэн залуу най­руу­лагч Н.Наранбаатарын баг ялж тавихаар боллоо гэж сонсогдсон. Сүүлийн үед ихэнхдээ “шар” гэ­мээр жүжиг голдуу тавьж, “шоучид” хэмээн өөрсдөө нэр­лэх дуртай уран бү­тээлч­дээс ялгарах юмгүй бай­сан нь өөрчлөгдөх нь гэж санаж байлаа. Тэгтэл бүтээсэн тайз, дэлгэцийн дүрээрээ олны танил болж, төр, түмэн олонд үнэ­лэгдсэн нэгэн эрхэ­мийн ярилцлага сонинд гар­сан байхыг үзтэл тэ­рээр: “Өмнө (1980 онд) тавьсан хэмжээнд тоглох жү­жигчин байна уу?… Тэд­нээс давж чадахгүй бол оролдох хэрэггүй… Одоо­гоор Жамсранжав гуай шиг Гамлетад амилах жүжигчин алга байна…” гэсэн байсан.

Нээрээ юу билээ? Үнэ­хээр энэ цагийн олон жү­жигчин дотор тоглож, энэ дүрийг гаргачихаар хүн алга гэж үү? Ер нь XYI-XVII зууны зааг дээр би­чигд­сэн жүжиг тави­на гэдэг… гэж эргэлзмээр ч юм шиг. Ингээд би сая­хан орчуулж хэвлүүлсэн Б.Е.Захава “Жүжигчин хийгээд найруулагчийн уран чадвар” хэмээх номоо эр­гүүлж үзвэл  “найруу­лагч хүн дан ганц зохиолд дур­лаж, хөтлөгдөж болох­гүй” гэж байлаа. Өөрөөр хэлбэл хэн ямар дүрд тог­ло­хыг урдчилан харж сон­гох ёстой гэсэн санаа л даа.

Хийсэн бүтээл, сурсан ном эрдмээр манайдаа дээ­гүүрт орох, хөдөөний, хө­дөөний ч гэж дээ Дар­хан хотын “Залуучууд” теат­рын найруулагч М.Цогт болохоор “Дэл­хийд зартай жүжиг тавих гэ­дэг найруулагч бүрийн хүсэл. Тийм болохоор хийе гэсэн өнөө цагийн за­луусын буруу юу байхав? Гэх­дээ өөр бусдын хийж бү­тээснээс дордуулах ёс­гүй гэсэн бичигдээгүй хууль бий. Үүний тулд най­руулагч хүн хамгийн эх­лээд гол дүрийн жүжигч­дээ шилж сонгож авахаас өөр арга байхгүй. Гадаад, дотоод, хөгшин, залуу огт хамаагүй, найруулагч хү­ний эхлээд хийх ёстой ажил. Харин харьцуулж бод гэж байгаа минь 1980 онд байх аа, С.Галсанжав гуай найруулж, Ц.Дорж­па­лам гуай тайз, чимэглэ­лийг урлаж, Л.Жамсран­жав, Г.Гомбосүрэн, Н.Сувд, Л.Нямсүрэн, Д.Цээ­нямбуу гээд тухайн үедээ манай тайз дэлгэ­цийн нүүр тахалж байсан олон жүжигчин тоглосон тэр ганц тавилтай харь­цуул гэсэн үг биш. Цаг үе өөр байж. Сайн муу, сай­хан муухайн төсөөлөл ч өөр байж. Одоо интернет, телевиз гээд өргөн боломж ихтэй, хаа холын америкт байна уу, хаяанд байгаа Хя­тад, Японых байна уу, хийснийг үзэж, санаа оноо авч болох боломжийг дүү­рэн ашиглах хэрэгтэй гэ­сэн үг. Бас үе үеийн суд­лаач­дын үнэлж дүгнэж бай­сан санаа оноог ч шүүр­дэ­хэд илүүдэхгүй. Би Хятад, Япон гэж зүгээр хэ­лээ­гүй шүү…” гэж байв. Энэ бүхнийг сонсоод мань эр ч лав учиртай юм хэлээд байна гэж санан элдвийг сө­хөн үзлээ.

Данийн ханхүү Гамле­тийн эмгэнэлт түүх (The Tragical Historie of Hamlet, Prince of Denmarke) буюу  “Гамлет” хэмээх товчхон нэ­рээр алдаршсан энэ бүтээл гарсан цагаа­саа хойш дэлхийн тайз, дэл­гэцийн ертөнцөд хүнд­тэй байр эзлэдэг гэдгийг бид мэднэ. Бас “Гамлет”-ыг жүжиг болгох гэж зуун зуунд янз бүрээр үзэж, соё­лын хувьд бусдаас ял­га­рах өөрийн өнгө төрхтэй улс гүрэн бүрийн урдаа барь­даг уран бүтээлчид хү­чээ сорьж байсан нь юу­ны өмнө нүдэнд тусах ажээ. Юутай ч мөхөс би “савныхаа хэрээр”, мэ­дээл­лийн чанартай зүйл тэм­дэглэн авснаа шинэ сэргэгийн ангуучин ун­шигч тантай хуваалцахаар зүрхлэв. Болгоогтун.

Шекспирийн жүжгүү­дийн хувьд хэзээ бичигд­сэн он цаг тодорхойгүй, мар­гаан дагуулдаг нь гэм биш зан гэнэ. Гамлет ч мөн адил. Өөрөөр хэлбэл энэ жүжиг чухам хэдийд би­чигдсэн гэдэг дээр өнөө хэр маргасаар, 1600-1601 он гэж тогтоод байгаа юм байна. Мөн судлаачид утга агуулга, дүр, дүрслэл гээд тал бүрээс нь судлан Шекспирийн хамгийн урт буюу 4042 мөр, 29551 үгтэй жүжиг гэж хүртэл тоолж тогтоосон байх ажээ. Энэ бол улс үндэстэн өөрийн эр­хэмлэн дээдэлж, биш­рэн шүтэх учиртай үнэт зүй­лийн хэмжээнд авч яваа зүйлээ судлах, сур­талч­лах гэж юу хийдгийн жишээ гэлтэй.

У.Шекспир жүжгээ би­чих, найруулах, тоглох аж­лыг зэрэгцүүлэн хийдэг байсан болохоор өөрөө бэл­дэн хэвлүүлж байгаа­гүй, харин санал санаач­ла­га­тай гэнэ үү, овсгоотой гэнэ үү улсын ачаар бараг хул­гайн гэж хэлэхэд болох хувилбараар анх хэвлэг­дэж байсан ажээ. Ийн хэ­лэ­хийн учир нь жүжиг тог­логдон олны анхаарал та­таад ирэхийн цагт хэв­лэл эрхлэгч нэгэн тоглож бай­сан жүжигчдээр хэ­лүү­лэн бичиж авсанаа 1603, түргэн бичигчдийг суул­ган тоглолтон дээрээс бич­сэнээр 1604 онд, дараа нь түүнийгээ 1611 онд да­хин давтан хэвлэсэн гэх ажээ. Энэ бол зохиолчийн амьд сэрүүнд хэвлэгдсэн бай­дал. Харин 1603 оны буюу анхны хэвлэл удаа­хаа­саа хэмжээний хувьд бараг хоёр дахин богино­хон байсан гэх ажээ. Үү­нээс гадна тоглолтын яв­цад зохиолч-найруулагч-жүжигчин Шекспир зо­хиол­доо хасалт хийсэн ху­вилбар мөн л түргэн бичиг­чид хийгээд овсгоотой нэг­ний хичээл зүтгэлээр хэвлэгдсэн байдаг юм бай­на. Жүжигчин гэснээс  “Гамлет” жүжиг Лондон хо­тын “Глобус” театрт 1600-1601 онд анх тоглоход Шекспир өөрөө Гамле­тийн эцгийн сүнсний дүрд тог­лож байжээ.      

Данийн эзэн хаан Amletus-ийн амьдрал, хойд эцгээсээ өш хонзон авсан тухай бичиглэгдэн үлдсэн үйл явдал болохоор Шекспирээс өмнө зохиол болгох оролдлого нэг бус удаа гарч байсан гэх ажээ. Тэр бүхнээс судлаачдын анхааралд илүү өртсөн нь Томас Кид гэх хүн бичиж, 1594 оны орчим тоглогдсон “Гамлет” жүжиг бөгөөд өш хонзонгийн сэдвийг тал бүрээс нь авч үзэх гэсэн оролдлого хэмээн дүгнэдэг юм байна.

Гамлет” жүжиг эх­лээд бүлэг, үзэгдэлд хуваа­рилагдаагүй байжээ. Хэ­сэг бүлэгт хуваарилах оролд­лого 1623 онд хийг­дэж улмаар өнөө үеийн таван бүлэгт хэлбэрт зо­хиог­чийг өөд болсоноос хойш 60 жилийн дараа, 1676 онд шилжсэн байх ажээ.

У.Шекспирийн “Гамлет” Английн нутаг дэвсгэрээс 1773 онд халин Авст­ри, Германд тоглогд­сон гэх ажээ. Үүнээс хойш энэ зохиолоор жүжиг та­вих гэдэг тухайн театр, най­руулагч, жүжигчдийн хэр чадлыг шалгадаг нэг үзүүлэлт, нэр төрийн хэрэг хэмээх бичигдээгүй хууль олон улсын тайз дэлгэцийн ертөнцөд тогтоод байна. Ха­­рин энд анхаарал татдаг зүйл бол хэл хэлэнд хэрхэн орчуулагдсан явдал ажээ. Адил төстэй европын ор­нуу­дын хэлэнд хүртэл олон удаа, шүлэг найргийн буюу үндсэн хэлбэрээр бай­хаас гадна үргэлжил­сэн үгээр, утгачлан хөр­вүүлж байжээ.

Орос хэл рүү л гэхэд XVIII зууны дунд үеэс эхлэн 2010 он хүртэл нийт 27 удаа орчуулагдан хэв­лэгд­сэнээс 1933 онд хийгд­­сэн М.Лозинский, Б.Пастернакийн 1940-1950 онд хийсэн хэд хэдэн орчуулгыг хамгийн сайн нь хэмээн үздэг байна. Суд­лаачид бас энэ хоёр ор­чуулгын аль алинд оно­сон алдсан зүйл эн тэнцүү байна гэж үнэлдэг ажээ. Харин жүжиг Оросын хаант улсын үед 1748 оноос 10 удаа, ЗХУ-ын үед 23 удаа, Оросын холбооны улсын үед нэг удаа тайзны бүтээл болсон байна.

Мөн урлагийн харь­цан­гуй залуу төрөл хэ­мээгд­дэг дэлгэцийн бү­тээл олон улсын хэмжээнд 40-өөд хийгдсэн байх юм. Улс орноор нь авч үзвэл Англид 8, АНУ-д 7, Ита­лид 7, Герман, Дани, ЗХУ, Канад, Турк, БНХАУ, Япон, Финляндад тус бүр нэг удаа кино хийсэн бай­на. Кино “Гамлет” нэрээр ихэнхдээ хийгдсэн байх бо­ловч бас “Орших уу, эс ор­ших уу?” (АНУ), “Гамле­тийн халз тулаан” (Франц), “Гамлетийн секс (Итали),  “Банкет” (“БНХАУ), “Муу хүмүүс тайван унтдаг” (Япон), “Гамлет бизнест хөл тавь­сан нь” (Финлянди) гэхч­лэн янз бүрийн нэр өгс­нөөс үзвэл зохиолын агуул­гын хамрах хүрээ, илэр­хийлэл өнөө цаг үед буулгахын цагт хэр өргөн болохын илрэл яах аргагүй өргөн бололтой.

Жүжигт гарах үйл яв­дал: Данийн хааны ордны ор­чим, өөд болоод удаагүй байгаа хаантай тун адил­хан нэгэн этгээд олон цэ­рэг­тэй учирсан тухай яриа хан хүү Гамлетийн чихэнд хүрнэ. Хан хүү эцгийнхээ сүнс гэмээр тэр этгээдтэй учирахыг хүснэ. Учиртал аав-сүнс нь байх бөгөөд хан хүүд “Өнөөгийн хан буюу Гамлетийн авга ахын гарт үрэгдсэнээ ярьж, өш хонзон ав” гэж даалгана. Үүнийг сонсоод мэгдэж, цо­чирдон хэрхэхээ мэдэх­гүй болсон Гамлет галзуу хүн болж хувирна. Ингэх зуураа авга Клавдийгийн гэмт явдлыг хөдөлшгүй нот­лох баримт хайж эхэл­нэ. Харин авга ах нь хар цо­хин, Гамлетийг ухаан самуурсанд үл итгэн, тур­шуул явуулна. Үүнийг мэд­сэн Гамлет асууж танд­сан яриа хөөрөөнд нь бүр ч солиотой хариулан цаг хожсоор байна. Энэ үед Эльсинор хотод нүүд­лийн театр ирэхэд Гамлет “Гонзагог хороосон нь” хэмээх жүжиг тоглож өгө­хийг хүснэ. Хүсээд зогсох­гүй зохиолд эцэг-сүнсний ярьж өгсөнийг нэмж би­чиж өгнө

Хан-авга нь жүжгийг ан­хааралтай үзэж байгаад аллагын дараа босож явна. Тэрээр Гам­летыг хажуу­даа байл­гах аюултай бол­лоо гэж санаад Англи руу явуулах бөгөөд очмогц баривчлан хороох тухай захиа дайл­га­на. Угсаа зал­гах хан хүү Гамлет зам зуураа тэр за­хиаг олж үзэн, өөрчлөн би­чин амь гарч улмаар бу­цаж ирнэ. Хан авга нь мэр­гэшсэн аргаа­раа ач дүү дээ хор өгнө. Гамлет гэнэгүй ууж, амьс­гаа ху­раа­хынхаа өмнө ав­гыгаа хороож амжина. Хан авга, угсаа залгамж­лах хан хүү Гамлет хоёр бие биеэ хо­роос­ноор Да­нийн хан ши­рээ Норве­гийн эрх баригч Фортин­браст шилжиж бай­гаагаар зохиол өндөр­лө­нө.

Жүжигт өгүүлэгддэг үйл явдал товч доо энэ. Гэтэл яагаад 400 гаруй жилийн турш найруулагч, жүжигч­дийн чадал чан­сааг шалга­даг нэгэн хэм­жүүр болон дэл­хийн улс орны тайз, дэл­гэцээр өртөө­лөн дахин давтан шинэ бүтээл төр­сөөр бай­даг юм бол? Үү­ний учрыг хөөх гээд үзье.

Үе үеийн судлаачид янз бүрээр бичдэг бай­жээ. Судлаачдаас гадна үе үеийн агуу сэтгэгчид ч үнэ­лэлт дүгнэлт өгсөн байна.

Шекспирийн зохио­лын баатрын энэлэл шана­ллын учрыг хүний хувьд сэтгэлийн тэнхээ сул, хувь заяаны эрхээр ногдсон ачааны хүндийг үүрэх тэсвэр тэвчээргүй, эрмэг зоримог алхам хийх чадваргүйтэй холбон тайл­бар­ласан нь их ажээ. Энэ үнэн бол Гамлетийн санаа бодлыг хүчирхийлэн да­ран­гуйлж, хүсэл зоригийг нь мөхөөж, арчаагүй бай­далд оруулсан хүчин зүйл байсан байж таарна. Зо­хиолыг хөөн унших аваас Гамлет харин ч бүр аливаа зүйлд хариу өгөх ялангуяа дотоод сэтгэлийн хувьд шийд­вэр гаргах чадвар өн­дөртэй хүн болох нь то­дор­хой байдаг. Түүнээс гадна зохио­лоос үзэхэд Гамлет харин ч бүр сэтгэлийн их тэнхээ­тэй, эзэмшсэн өн­дөр бо­ловс­рол, хүмүүнлэг энэ­рэн­гүйг дээдэлсэн хү­мүү­­жил нь сонссон муу муу­хайг нягтлан мухар­ла­хыг шаар­даад байгаа нь тодор­хой байна. Чухам ийм л учраас Гамлет хэ­мээх баат­рын дүрийг бү­тээ­хэд амаргүй, олон ян­заар гя­лал­зан харагддаг хэ­мээн судлаачид тодор­хойл­дог ажээ. У.Шекспи­рийн “Гамлет” жүжгийн гол баат­рын талаар нийг­мийн зүтгэлтэн, судлаачид дот­роос санаа бодлоо илэр­хийлж хэлээгүй хүн байх­гүй гэдэг юм байна.

Гамлет эрх мэдэл, эд хөрөнгийн эзэн болон суу­сан авга ах-ханыхаа эсрэг хөдлөөгүй гэж үү? Эц­гийн­хээ буртаглагдсан нэр төрийг цэвэрлэх гэж, “бо­лов­сон шорон” гэмээр бу­сармаг орчин, булай явд­лын эсрэг сөрөн өндий­гөө­гүй гэж үү? Хөдлөсөн. Сэтгэлийнхээ гүнд оршин байсан эргэлзээ тээнэгэл­зээг таягдан ялж, үнэнд хүрэх итгэл найдвар байх­гүй байгааг ч умартан тэмцсэн.

Гамлетад ямар найд­вар байсан хэрэг вэ? Ердөө л зуун зууныг дамнуулан ирэх цаг үеийнхэнд “бо­лов­сон шорон” гэгч юу болох тухай л хэлж мэдээ­лэх явдал байж! Өөрөөр хэлбэл Гамлет тэмцэж эцсийн дүндээ ялахыг л хүсэж! Өөрөө ялагдвал яах билээ гэж бодож бай­сангүй.

Энд, хойч үеийн би­дэнд ч бодох юм байна… Клавдий хан, Гамлетийн эцгийн аминд хүрсэн гэмт хэрэгтэн үхлээ гээд “бо­лов­сон шорон нурах уу… гэтэл эрхэмийн дээд эрхэм сэнтийд ёстой л өнөө чоно борооноор гэгч болон ха­рийн Фортинбрас заларч байна. Нэг янзын шорон нөгөө янзынхаар л солиг­дож байна. Байдал бүр дордсон гэсэн үг.

Үүнийг Гамлет харж ухаараагүй байсан гэж үү? Үгүй бололтой. Боловсрол гэгээрлийн хувьд хэнээс ч үл дутах Гамлетийн эргэл­зэж тээнэгэлзэн, аймхай хулч­гар мэт харагдуулаад байсны учир нь Клавдийг хороолоо гээд Данийн там диваажин болж хувирах­гүй, шорон хэвээрээ л хо­цор­но гэдгийг мэдэхийн дээ­дээр мэдэж байсантай холбоотой хэмээн нэлээд судлаачид үздэг ажээ. Тэмцэх л хэрэгтэй, тэгэх­гүйгээр бурангуй, булай дэг ёсноос салахгүй гэд­гийг л номлож байна. Сайн сайхны төлөө, шудрага үнэний ялалтын төлөө тэмцэх ёстой гэсэн өөдрөг үзлийг номлож байна. Ин­гэс­нээрээ жүжгийн гол амин санаа тухайн жүж­гийн тайзнаас халин хү­мүүн төрөлхтний амин хү­сэл тэмүүллийн хязгаарт дүүлэн гарч ирж байна хэмээн судлаачид үздэг юм байна.

Ирэх цагийн сайн сайх­ны төлөө ялагдал сөх­рөлөөс айлгүй цээж тэнэ­гэр толгой гэдгэр сөрөн тэмцэгчдийн магтдуу гэж У.Шекспирийн “Гамлет”-ийг зүгээр ч нэг үздэггүй учраас л ийнхүү цаг хуга­цаа, орон зайг даван хүн ар­дын итгэл зүтгэлийн очийг бадраан өртөөлдөг бололтой.

Жүжгийн зохиолын товч агуулга энгийн, бай­даг л нэг зүйл санагдаж бай­гаа тухай дээр миний нэгэнтээ хэлснийг уншигч Та санаж байгаа байх. Би тэр хэлснээсээ буцах гэж үүнийг хэлж байгаа юм биш. Ердөө л “агуу юм энгийн байдаг” гэдэг мэр­гэн үгийг л сануулах гэсэн юм.

Манайд, энэ алдарт жүжиг Д.Нацагдоржийн нэрэмжит УДЭТ-ын тай­зан дээр 1980 онд, өөрөөр хэлбэл өнгөрсөн зуунд тавигдаж. Дан ганц сайн сай­хан үг ч сонсоогүй бо­лол­той. Тэгэх ч ёстой биз. Эргэж харахаас илүү урагш ширтэж, “хашир ха­ширт хашигдан” биеэ оторлохоос илүү хийж бү­тээхийг шаардаж буй цаг болохоор шинэ үеийн уран бүтээлчид хийх л ёстой.

Сонсоход шинээр тү­рэн гарч ирж байгаа най­руулагч Н.Наранбаатар, зураач Т.Ганхуяг, хөгж­мийн зохиолч С.Сансаргэ­рэл­тэх нар энэ жүжгийг урлах ажилд ханцуй шам­лан ороод, жүжигчдээ сон­гон сургуулилаад тун удахгүй үзэгч түмний мэл­мийд толилуулах гэж бай­на хэмээн сонсогдоно. Бас У.Шекспирийн “Гамлет” жүжгийн орос хэлээр дам­жуу­лан хийсэн Чойжи­лын Чимид гуайн орчуул­гын зэрэгцээ эх (англи) хэлнээс нь Х.Мэргэнээр орчуулуулсан тухай ч сон­сог­дож байна. Энэ бол шинэ цагийн бас л нэг боломж. 

Залуус минь хийхтүн. Цаг үеийн шаардлага ч, дууд­лага ч тэр. Харин “яа­рах­гүй л яарах”-аа бүү март! Бас энгийн нь дэн­дүү агууг, шудрага үнэний төлөөх тэмцлийн дэлгэр их санааг энэ цаг үеийн бу­ди­луу нийгэм, заримдаа ч бүр учраа мэдэхгүй болох­доо хүрээд байгаа монгол түмэнд хэрхэн тайлж зу­раг­лахыг тань л хүлээх үл­дэж. Энэ цаг үед “Монгол улс орон орших уу, эс орших уу?” гэсэн асуулт тулгамдаад байна хэмээх улс олон болж. Та бүгдийн бү­тээл нэгэн хариулт бай­га­асай хэмээн борог ор­чуу­лагч би хүсэж байгаа­гаа эцэст нь хэлье.

Нийт: 43 Сэтгэгдэл

2017 оны 6-р сарын 22

… [Trackback]

[…] There you will find 77208 more Infos: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2017 оны 8-р сарын 6

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Find More Infos here|There you can find 52941 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2017 оны 8-р сарын 25

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Infos here|Here you will find 52143 additional Infos|Informations on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

Chasadvito
2017 оны 8-р сарын 25

Propecia Spain Disfuncion Erectil viagra Propecia Tabla

2017 оны 9-р сарын 19

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Find More Informations here|Here you will find 29992 additional Informations|Infos to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2017 оны 9-р сарын 19

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Find More Informations here|Here you can find 62302 more Informations|Infos on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2017 оны 9-р сарын 22

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Find More Informations here|Here you can find 28658 more Informations|Infos to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2017 оны 11-р сарын 1

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|Here you can find 77485 more Infos|Infos on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2017 оны 11-р сарын 8

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|Here you can find 50537 more Infos|Infos on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2017 оны 11-р сарын 10

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Informations here|Here you will find 86403 additional Informations|Infos on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2017 оны 11-р сарын 19

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Informations here|There you will find 30021 additional Informations|Infos to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2017 оны 12-р сарын 16

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Infos here|Here you will find 18538 more Infos|Infos to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2017 оны 12-р сарын 26

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Infos here|Here you will find 77609 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

Rudolf
2018 оны 1-р сарын 2

payday loans online bad credit
online loans direct lenders
online loans
payday loans online direct lenders

2018 оны 1-р сарын 19

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Informations here|There you can find 71410 additional Informations|Informations on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 1-р сарын 28

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Infos here|Here you will find 63876 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 2-р сарын 1

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Read More Informations here|There you will find 46058 more Informations|Infos to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 2-р сарын 2

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Find More Infos here|There you will find 60974 additional Infos|Informations on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 2-р сарын 25

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Read More Informations here|There you will find 25314 additional Informations|Infos to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 2-р сарын 26

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|There you will find 84294 additional Infos|Infos on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 2-р сарын 27

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Find More Informations here|There you will find 72213 additional Informations|Informations on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 3-р сарын 13

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Informations here|Here you can find 13597 additional Informations|Informations to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 3-р сарын 26

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Infos here|There you can find 98238 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

cc1
2018 оны 4-р сарын 26

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Informations here|Here you will find 73605 additional Informations|Informations on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 5-р сарын 5

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Informations here|Here you can find 81365 more Informations|Informations on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 6-р сарын 5

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Informations here|Here you will find 61629 more Informations|Infos on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 6-р сарын 5

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Informations here|There you will find 34893 additional Informations|Informations to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 6-р сарын 9

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Read More Infos here|There you will find 9643 more Infos|Informations to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 6-р сарын 11

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Find More Infos here|There you will find 23963 more Infos|Infos to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

Ellgync
2018 оны 6-р сарын 14

How To Purchase Doxycycline Free Tadalis Sx Soft Sample tadalafil cialis from india Canadian Drug Store

2018 оны 7-р сарын 5

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Read More Informations here|There you can find 13901 additional Informations|Informations to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 7-р сарын 16

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Informations here|There you can find 84210 more Informations|Informations on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 7-р сарын 19

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|There you will find 9205 more Infos|Informations to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 7-р сарын 27

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Informations here|Here you can find 48433 more Informations|Informations to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 8-р сарын 6

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|Here you can find 39992 additional Infos|Informations to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 8-р сарын 16

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Informations here|There you will find 53984 more Informations|Infos on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 8-р сарын 18

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Read More Infos here|There you will find 56596 more Infos|Infos on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 8-р сарын 19

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Informations here|There you will find 68859 more Informations|Informations on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 8-р сарын 21

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Informations here|There you will find 8076 additional Informations|Informations to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 9-р сарын 19

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Find More Informations here|Here you can find 81913 additional Informations|Infos on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 9-р сарын 19

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Informations here|Here you will find 60261 additional Informations|Infos on that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 9-р сарын 21

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Informations here|There you will find 8797 additional Informations|Infos to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

2018 оны 9-р сарын 21

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Find More Informations here|Here you can find 235 more Informations|Infos to that Topic: zms.mn/u-shekspir-gamlet-zhuzhgiin-surag/ […]

Сэтгэгдэл бичих

Таны и-мэйл хаягийг нийтлэхгүй.

Сэтгэгдэл *
Нэр *
E-Mail *