Төсвийн хатуу, мөнгөний зөөлөн бодлого

10-р сарын 1, 2015 10:03 am Нийтлэгч: Ангилал Банк, санхүү , Эдийн засаг Уншсан: 246
zms

Д.ОЮУНЧИМЭГ

Монгол Улсын 2015 оны нэгдсэн төсвийн орлого нэг их наядаар дутаж байгаа нь бодит үнэн. Үүнийг Сангийн яамнаас гаргасан тооцоо батална.

Төсвийн алдагдлыг нөхөх өөр орлогын эх үүсвэр бүрдүүлэх ямар боломж байгааг судлан татварын уян хатан бодлого, зохицуулалтыг хийх хэрэгтэйг Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэг үүрэг болгосон. Мөн тэрээр төрийн болон улстөрийн өндөр албан тушаалтнуудын энэ оны сүүлийн гурван сарын цалинг 30 хүртэл хувиар бууруулах саналыг Сангийн сайдад дуулгасан. Ингэснээр 2930 улс төрийн албан тушаалтны цалингийн хэмнэлт 1.8 тэрбум төгрөг болох аж. Энэ тасарсан төсвийн хоёр орчим хувь болно гэсэн үг.

ТАНСАГЛАЛ БА СУРГАМЖ

Өнгөрсөн баларсныг яриад байвал дуусахгүй. Тэглээ гээд цаг хугацаа ухрахгүй гэдгийг хүмүүс мэднэ. Харин алдаан дээрээ суралцан, засч, залруулах нь оюун ухаант хүмүүний хийх үйлдэл. Хоосон ярьж, цэцэрхэж суухаар ажил үйлсээрээ харуулах цаг нэгэнт болсон. Учир нь дампуурал хаяанд ирээд хаалга тогшиж байхад ширээ сандал, албан тушаал яриад суух нь утгагүй. Бидэнд бүгдийг шинээр эхлэх боломж бий. Учир нь хэт өсөлттэй жилүүдийн тансаглал сургамж болсон байх учиртай.

Тэгэхээр ирэх жилийн төсвийг хэрхэн батлах вэ гэдэг дээр анхаарлаа хандуулмаар байгаа юм. Өнөөдөр 2016 оны улсын нэгдсэн төсвийг УИХ-д өргөн барьж байгаа. Тэрхүү төсөв нь  танаж, хассан гэхээсээ илүүтэй бодит байдлыг мэдэрсэн тоо байгаасай гэж залбирах нь холгүй хүлээж суугаа хүмүүс олон. Учир нь элгээрээ хэвтсэн эдийн засгаа аврах гарц нь ирэх жилийн төсөв. Магадгүй сонгуулийн жил гээд танасан гэж ярьчихаад цаасан дээр өсгөсөн дүн тавьчих вий гэх болгоомжлол байгааг ч үгүйсгэх аргагүй. Тиймээс л улсын төсвийг алдагдалгүй батлахыг хатуу анхааруулсаар байгаа. Ер нь төсвийг алдагдалтай батална гэдэг нь хувийн хэвшлийг боомилж байна гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл, хангалттай хэмжээнд хэмнэсэн аж ахуйн нэгжүүд дахиад бүсээ чангалах төсвийг Сангийн яам өргөн барих сурагтай.

ТӨРИЙНХНИЙГ ЦОМХОТГОЖ ХУВИЙН ХЭВШИЛД ШИНГЭЭХ БОЛОМЖ

Эдийн засгийн хүндрэлтэй үед төр, хувийн хэвшил хамтарч ажиллах шаардлагатай. Төрийн данхар бүтэц хумигдах нь танах нэг боломж гэдгийг судлаач, эдийн засагчид хэлдэг. Энэ нь зүгээр ч нэг хэлсэн зүйл биш гэнэ. Сүүлийн үед одоо байгаа 15 яамыг ес болгох “бор шувуу нисч” байна. Гэхдээ ирэх жилийн наймдугаар сараас эхлэх юм байх. Нэг үгээр хэлбэл, төрийн нүсэр аппаратад байгаа шаардлагагүй албан тушаалтныг халж, хувийн хэвшилд шингээх хэрэгтэй боломжтой аж. Тиймээс ажилгүйдэлд хувийнхан өртөх үү, төрийнхөн өртөх үү гэдэг салаа замын уулзварт ирсэн хэрэг. Гэхдээ сонголт хийх эрх нь нээлттэй юм. Хэрэв хувийн хэвшлийг шахах шийдвэрт хүрвэл мөхлийн ирмэгт байгаа манай улс ангал руу сум шиг хурдална хэмээн эдийн засагчид хэлж байна.

АЛДАГДАЛТАЙ ТӨСӨВ ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТЫН ДАЙСАН

Өнгөрсөн жилүүдэд төсөв батлагдахдаа орлогоосоо давсан зардлыг төлөвлөдөг байсан. Өөрөөр хэлбэл, зургаан их наядын орлого олж, долоон их наядыг зарцуулахаар төсөвлөдөг байв. Энэ нь бидний санааг зовоож буй ирэх жилүүдээс төлж эхлэх өртэй шууд холбоотой. Өдрөөс өдөрт өсөх өрийн шалтгаан нь төсвийн алдагдал. Тэгэхээр төсөв алдагдалтай байгаа нь төсөөллөөр орлого, зарлагаа төлөвлөснөөс үүдэлтэй. Энэ нь хөрөнгө оруулалтад таагүй нөлөө үзүүлдэг хүчин зүйл. Бидний өдөр нь бодож, шөнө нь зүүдэлж байгаа хөрөнгө оруулалтын чөдөр бол алдагдалтай төсөв гэдгийг мартах учиргүй юм. Магадгүй, төсвийн зарцуулалтын өсөлт саарч байгаа гэх биз. Гэхдээ үүнийг төсвийн хатуу бодлого гэж харж болохгүй. Үнэн хэрэгтээ төсвийн бодлого хатуу байх учиртайг макро эдийн засаг шаардаж бас дохио өгсөөр байгааг анзаарах нь зүйтэй хэмээн судлаачид сануулж байна. Бид өнгөрсөн жилүүдэд импортод суурилсан төсөв баталдаг байсан. Энэ нь хэврэг бөгөөд бидний явах зам биш гэдгийг харлаа. Тиймээс төсвийн төсөөлөл өөр төвшинд очих учиртай юм.

БОДЛОГЫН ХҮҮ ХЭРХЭХ НЬ ТӨСВӨӨС ШАЛТГААЛНА

Мөнгөний бодлогын хүү хатуу байх нь зээлийн хүүд шууд нөлөө үзүүлдэг. Энэ нь бизнесийнхэнд халтай. Өөрөөр хэлбэл, хувийн хэвшлийг боомилж буй хэрэг. Арилжааны банкны зээл эрс хумигдсан тухай статистикчид хэлж байв. Энэ нь ажилгүйдэл нэмэгдэж, чанаргүй зээл өсч байгаагаас харагдана. Харин Төвбанк бодлогын хүүгээ сулруулж чадахгүй байгаагаа учирласаар. Хэрэв төсөв хатуу бодлого баримталвал мөнгөний бодлогын хүү зөөлрөх боломж бий гэдэг. Ингэснээр аж ахуйн нэгжүүдээ дэмжин, ажлын байрыг хадгалж үлдэх боломжтой юм. Мөнгөний бодлогын хүү ямар төвшинд байх эсэх нь төсвөөс шууд хамааралтай болж буй.

ЭДИЙН ЗАСАГ ТОГТВОРТОЙ ӨСӨХ УЧИРТАЙ

Ирэх оны төрийн мөнгөний бодлогын үндсэн чиглэлийн төслийг өчигдөр УИХ-ын даргад өргөн барьсан. Уг төсөлд 2015-2018 онд нам, тогтвортой инфляцтай, эдийн засгийн суурь нөхцөлтэй нийцсэн уян хатан ханшийн бодлого баримтлан, банкны салбарын эрсдлээс сэргийлсэн бодлого баримтлах нь зүйтэй гэж тусгажээ. Энэ нь макро эдийн засгийн дотоод, гадаад тэнцвэрийг хад­га­лахад нөлөөлөх юм. Түүнчлэн банк санхүү­гийн байгууллагын тогт­вор­той байдал ч чухал.

Хамгийн гол нь макро эдийн засгийн тэнцвэрийг хангаж, эдийн засаг тогтвортой өсөх нөхцлийг бүрдүүлэх учиртайг уг төсөлд тусгасан байна. Энэ нь дунд хугацаанд төсвийн нэгдмэл байдлыг хангасан зохистой бдлого хэрэгжүүлж улсын төсвийг алдагдалгүй байлгаж, гадаад валютын орох урсгалыг нэмэгдүүлэх замаар төлбөрийн тэнцлийн тогтвортой байдлыг хангах хэрэгтэй юм. Мөн улсын өрийн зохистой удирдлагыг хэрэгжүүлж ажиллахыг ч тусгасан байна. Энэ зорилгыг хэрэгжүүлэхэд дор хаяж гурван жил шаардах бөгөөд валюын орох урсгал ч чухал нөлөөтэй ажээ.

Ийнхүү 2016 оны нэгдсэн төсвийг алдагдалгүй батлахыг эрдэмтэн судлаач, шин­жээ­чид сануулж байгааг уламжиллаа. Тэнхээгээрээ бүсээ чангалсан ч алдагдалтай төсөвт нэрвэгдэх вий гэх болгоомжлол байгааг эрхэм гишүүдэд сонордуулъя.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Нийт: 45 Сэтгэгдэл

2018 оны 1-р сарын 15

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|Here you will find 6321 more Infos|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 1-р сарын 22

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Infos here|Here you can find 27344 additional Infos|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 1-р сарын 30

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Informations here|Here you will find 97621 more Informations|Informations on that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 2-р сарын 4

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Read More Infos here|Here you will find 73089 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 2-р сарын 11

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Informations here|Here you will find 43076 more Informations|Infos to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 2-р сарын 17

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Find More Informations here|There you will find 40341 more Informations|Infos to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 2-р сарын 25

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Infos here|There you can find 42224 additional Infos|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 2-р сарын 27

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Informations here|There you can find 50397 more Informations|Infos on that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 3-р сарын 19

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Find More Informations here|There you can find 6783 additional Informations|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 3-р сарын 31

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Infos here|There you can find 34786 more Infos|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 4-р сарын 3

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Infos here|There you can find 23428 more Infos|Infos to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 4-р сарын 9

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Informations here|There you can find 39051 more Informations|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 4-р сарын 17

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Informations here|There you can find 49454 more Informations|Infos to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 5-р сарын 5

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Informations here|Here you can find 28467 more Informations|Infos to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 5-р сарын 15

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Informations here|Here you can find 96994 additional Informations|Informations on that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 6-р сарын 3

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Read More Infos here|Here you will find 47123 more Infos|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

iqs
2018 оны 6-р сарын 11

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Informations here|There you will find 98744 additional Informations|Infos on that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 6-р сарын 26

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Read More Infos here|Here you can find 6127 more Infos|Infos to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 7-р сарын 9

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Infos here|There you can find 17462 additional Infos|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 7-р сарын 12

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Infos here|There you can find 48461 additional Infos|Infos to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 7-р сарын 14

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Informations here|Here you will find 96142 more Informations|Infos on that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 7-р сарын 18

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Find More Infos here|Here you will find 93765 additional Infos|Infos on that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 8-р сарын 7

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Infos here|There you will find 1475 more Infos|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 8-р сарын 8

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Find More Infos here|Here you can find 55813 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 8-р сарын 10

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Read More Infos here|There you will find 95031 more Infos|Informations on that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 8-р сарын 15

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Find More Informations here|There you will find 39138 additional Informations|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 8-р сарын 21

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Informations here|There you can find 374 additional Informations|Infos to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 8-р сарын 23

… [Trackback]

[…] Read More on|Read More|Find More Informations here|Here you can find 44538 more Informations|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

Sally
2018 оны 9-р сарын 5

I am curious to find out what blog system you are
working with? I’m having some minor security problems with my latest site
and I would like to find something more risk-free. Do you have
any recommendations?

Maglie Psg

maglia Chelsea
2018 оны 9-р сарын 10

Many thanks, this site is very useful.
maglia Chelsea http://www.haeroo.com/Chelsea-57/

Everton tröja
2018 оны 9-р сарын 10

I adore this site – its so usefull and helpfull.
Everton tröja http://www.afterglowvp.com/Everton-fotbollstroja-p-209809.cfm

2018 оны 9-р сарын 11

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Infos here|Here you can find 84457 additional Infos|Infos on that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

Billige dortmund fodboldtrøjer
2018 оны 9-р сарын 12

Many thanks really practical. Will share website with my friends.
Billige dortmund fodboldtrøjer http://www.crimsontee.com/dortmund/castro-troeje-2016-40840/

maglie calcio poco prezzo
2018 оны 9-р сарын 25

Greetings, tidy website you have got going here.
maglie calcio poco prezzo http://www.wendtsporkpalace.com/Sport/0722/1178-lautaro-acosta

Danuta
2018 оны 9-р сарын 26

Hello! I realize this is sort of off-topic but I had to ask.
Does operating a well-established website such as yours take a
large amount of work? I am completely new to operating a blog but I do write in my diary daily.
I’d like to start a blog so I can easily share my personal experience and feelings online.
Please let me know if you have any suggestions or tips for brand new aspiring
blog owners. Appreciate it!

Real Madrid drakt 2019

2018 оны 9-р сарын 26

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Infos here|There you can find 70665 more Infos|Infos on that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

maglia Valencia poco prezzo
2018 оны 9-р сарын 27

Hi, very good websites you have presently.
maglia Valencia poco prezzo http://www.theconservatarianreview.com/Valencia-30-Defender-Nacho-p-2334

Barcelona tröja 2018
2018 оны 9-р сарын 28

Exceptionally user pleasant site. Tremendous info available on couple of clicks.
Barcelona tröja 2018 http://www.fashionradicalsnews.com/Busquets-p-81677

Arsenal Tröja
2018 оны 9-р сарын 28

thank so much for your web site it aids a lot.
Arsenal Tröja http://www.tampabaygoodliving.com/Arsenal-Ramsey-fotbollstr%C3%B6ja-p-88568

2018 оны 10-р сарын 3

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Infos here|There you will find 8982 additional Infos|Infos to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 10-р сарын 3

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Find More Infos here|There you will find 16762 additional Infos|Infos to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 10-р сарын 4

… [Trackback]

[…] Find More here|Find More|Read More Informations here|Here you will find 24310 additional Informations|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

billiga fotbollströjor
2018 оны 10-р сарын 10

You’re a really useful website; could not make it without ya! sites:ggglese.com
billiga fotbollströjor http://yncare.net/board/1214671

2018 оны 10-р сарын 18

… [Trackback]

[…] Read More here|Read More|Find More Informations here|There you will find 25871 additional Informations|Infos to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

2018 оны 10-р сарын 19

… [Trackback]

[…] Find More on|Find More|Read More Infos here|There you will find 25703 more Infos|Informations to that Topic: zms.mn/tusviin-hatuu-mungunii-zuulun-bodlogo/ […]

Сэтгэгдэл бичих

Таны и-мэйл хаягийг нийтлэхгүй.

Сэтгэгдэл *
Нэр *
E-Mail *