Цэвэршүүлэх үйлдвэр барьснаар алтны хууль бус нийлүүлэлтийг шийдэх үү

6-р сарын 14, 2018 8:42 am Нийтлэгч: Ангилал Уул уурхай , Эдийн засаг Уншсан: 56
6-14-4

Ц.МЯГМАРБАЯР

Алтны үйлдвэрлэл Монгол Улсын тэргүүлэх салбарын нэг. Алт бол валютын нөөц бүрдүүлэх мөнгөний үнэ цэнийг тодорхойлох стратегийн чухал ач холбогдолтой металл. Одоогоор манайд алтыг тусгай зөвшөөрөлтэй олборлогч компаниуд, бичил уурхайн нөхөрлөл, хоршоод албан ёсоор олборлодог. Үүний зэрэгцээ албан бус уурхайчид болон хууль бус олборлогчид алт олборлож байна. Эдгээр олборлогч дөрвөн эх үүсвэрээс алтыг олборлож Монголбанкинд тушааж байна. Харин Монголбанкинд ирэх зам нь янз бүр. Алт олборлох компаниуд нь тусгай зөвшөөрлийн дагуу олборлож тусгай сорьцын лабораторид шинжлүүлж алтаа тушааж буй. Харин бичил уурхайн албажсан нөхөрлөл, хоршоодын тухайд олборлолт нь зөв хэдий ч худалдааны төвшинд албан ёсны биш. Алт анхдагч нэгжээс  аймаг, сумын алтны худалдаачид, ченж, алтан эдлэлийн зах зээлд  нийлүүлэгдэж  явсаар сорьцын хяналтын лабораторид сорьцоо тогтоолгосны дараа Төвбанкинд ирж байна. Эцсийн цэг болох улсын сорьцын лаборатори нь албан ёсны хэрнээ дундах үе шат хууль бус байна. Хууль бус байдлыг ашиглан зарим нэг алт олборлогч компаниуд, алтны худалдаачид хууль бус замаар олборлосон алтныхаа нөөц болон хэмжээг нуун дарагдуулах, худал мэдүүлэх, нөөцөөсөө илүү гарсан алтаа хууль бусаар хил давуулж байна гэсэн хардлага олон нийтийн дунд бий. Гэхдээ хэдэн кг алт хэдэн онд хууль бусаар хил давуулсан гэсэн тоо баримт одоогоор байдаггүй юм байна.

Монголбанкны худалдан авсан алттай дүйцхүйц хэмжээний алтыг хил давуулан алдаж байна гэсэн албан бус тооцоо байдаг тухай эх сурвалж ярьж байна. Өнгөрсөн онд гэхэд 20 тонн алт Монголбанк худалдан авсан. Төвбанк алтаа гадаадын олон улсад зөвшөөрөгдсөн итгэмжлэлтэй лабо­рато­рид  цэвэршүүлдэг. Нэг унц алт цэвэршүүлэхдээ 50 ам.доллар төлдөг юм байна. Алтаа Лондонгийн үнэт металлийн биржид арилжаалж валютын нөөцөө бүрдүүлж буй. Унц тутамд 50 ам.доллар төлж цэвэршүүлж буй тохиолдолд  дотооддоо алт цэвэршүүлэх үйлдвэр байгуулах нь эдийн засгийн үр өгөөжтэй гэж үзэж буй. Мэдээж олон улсад зөвшөөрөгдсөн, итгэмжлэлтэй үйлдвэр барих  шаардлага тавигдана. Тэгвэл алт цэвэршүүлэх үйлдвэрийн зөвшөөрөл итгэмжлэлийг дор хаяж 5-10 жил ажиллаж байж дээрх болзлыг хангадаг хатуу шалгууртай. Өнөөдөр ямар нэгэн эх үүсвэрээр нэг үйлдвэр бариад алтаа цэвэршүүллээ гэхэд Лондонгийн металлын бирж худалдаж авахгүй гэсэн үг. Хөрөнгө зараад барьсан үйлдвэрээ сул зогсоох уу гэдэг асуудал гарч ирж байна. Тиймээс олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн итгэмжлэлтэй цэвэршүүлэх үйлдвэрийн салбарыг оруулж ирэх нь илүү ашигтай хувилбар гэдгийг ч мэргэжлийнхэн хэлж байна. Гэхдээ алтны нийлүүлэлт албан ёсны болоогүй тохиолдолд үйлдвэр бариад шийдэгдэх үү гэдэг ч бас л бүрхэг.

Монгол Улсын алтны нийлүүлэлтийн зураглалыг  олон улсын шинжээчид, мэргэжлийн байгууллага гаргажээ. Стратегийн хүрээнд үйлдвэрлэлийг илүү боловсронгуй болгох, хөрөнгө оруулалт болгож боловсрол, эрүүл мэнд, нийгэм эдийн засагт ямар үр өгөөж авчрах вэ гэдэг талаас нь харах шаардлага тулгарч байна. Одоогоор нийлүүлэлтийн сүлжээ анхнаас нь алдаатай байгааг мэргэжилтнүүд хэлж буй. Тухайлбал, хэн, хаанаас хэрхэн олборлож, боловсруулан худалдаад байгаа гарал үүслийг баримтаар тодорхой байхыг олон улсад шаарддаг. Мөн татварын нэгдсэн хялбар тогтолцоо чухал аж. Өөрөөр хэлбэл, санхүүгийн бичиг баримт, үе шат бүрт тодорхой, татвар ногдуулалт тавигдаж  төлөгдсөн байх шаардлагатай. Энэ гурван сүлжээ бүрдсэн байхад албан нийлүүлэлт бүрэн гэж үздэг ажээ. Өөрөөр хэлбэл, алтны хайгуул олборлолт, үйлдвэрлэл, нийлүүлэлтийн үйл явцыг албан нийлүүлэлтийн сүлжээ гэж нэрлэдэг юм байна. Энэ нь олон улсын стандарт. Тэгвэл манайд энэ бүх стандарт зөрчигдөж байгаа. Нийлүүлэлтийн үр дүнгээс ямар үр ашгийг тухайн орон нутгийн иргэд хүртэх вэ гэдгээс алтны үнэ цэнийн гинжин хэлхээ үүсдэг байна.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Нийт: 23 Сэтгэгдэл

Arsenal Trøjer
2018 оны 8-р сарын 25

Great website! It looks very professional! Maintain the good work!
Arsenal Trøjer http://www.shannonmdrealty.com/Rob-Holding-jerseyID-588109559

Bayer Leverkusen Tröjor
2018 оны 8-р сарын 25

say thanks to so much for your site it helps a lot.
Bayer Leverkusen Tröjor http://www.fashionradicalsnews.com/Niklas-Lomb-p-84817

Chelsea Drakt
2018 оны 8-р сарын 26

Incredibly individual pleasant site. Astounding details offered on couple of clicks on.
Chelsea Drakt http://www.socalhardwoodflooring.com/Andreas-Christensen-C-Chelsea-P-3738

Maglia PSG Poco Prezzo
2018 оны 8-р сарын 26

With thanks for sharing this terrific websites.
Maglia PSG Poco Prezzo http://www.theconservatarianreview.com/PSG-17-Defender-Yuri-p-5722

PSG Trøjer
2018 оны 8-р сарын 27

Thanks a lot! This is an incredible online site!
PSG Trøjer http://www.asleftasfound.com/marquinhos/psg/7211115

Chelsea Drakt
2018 оны 8-р сарын 27

Thanks really valuable. Will share website with my buddies.
Chelsea Drakt http://www.mydescubrimientos.com/Chelsea-7-NGolo-Kante-2018

Chelsea Tröjor
2018 оны 8-р сарын 28

Many thanks really helpful. Will certainly share site with my pals.
Chelsea Tröjor http://www.bettermensolutions.com/Chelsea-NGolo-Kante

Maglia Arsenal Poco Prezzo
2018 оны 8-р сарын 28

Unbelievably individual friendly site. Huge details readily available on couple of clicks on.
Maglia Arsenal Poco Prezzo http://www.zeropartypolitics.com/arsenal/maglia-mesut-ozil

fotbollskläder
2018 оны 8-р сарын 28

Seriously such a handy site.
fotbollskläder http://www.afterglowvp.com/

magliette calcio a poco prezzo
2018 оны 8-р сарын 28

You’re a very useful website; could not make it without ya!
magliette calcio a poco prezzo http://www.synchronizationofus.com/

fotballdrakter barn
2018 оны 8-р сарын 28

Sustain the excellent job and generating the crowd!
fotballdrakter barn http://www.travelstobhutan.com/

fodboldtrøjer børn
2018 оны 8-р сарын 28

You have got very well information right.
fodboldtrøjer børn http://www.crimsontee.com/

nuove maglie calcio
2018 оны 8-р сарын 29

Truly, this is a useful online site.
nuove maglie calcio http://www.glivytech.com/

fodboldtrøjer
2018 оны 8-р сарын 29

Great looking website. Assume you did a lot of your very own html coding.
fodboldtrøjer http://www.zamanthajoeh.com/

billige fotballdrakter
2018 оны 8-р сарын 29

Great looking internet site. Think you did a lot of your very own html coding.
billige fotballdrakter http://www.nottheitgirls.com/

maglie calcio bambino
2018 оны 8-р сарын 30

You’re an extremely useful internet site; could not make it without ya!
maglie calcio bambino http://www.doralcentermall.com/#

Magliette Calcio Poco Prezzo
2018 оны 8-р сарын 30

You’ve got fantastic information at this point.
Magliette Calcio Poco Prezzo http://www.wendtsporkpalace.com/

Maglie Calcio a poco prezzo
2018 оны 8-р сарын 30

Neat Web page, Continue the fantastic work. Thanks!|
Maglie Calcio a poco prezzo http://www.niveauradio.com/

maglie calcio poco prezzo
2018 оны 9-р сарын 1

Regards for sharing your amazing site.
maglie calcio poco prezzo http://www.haeroo.com/

Marlys
2018 оны 9-р сарын 5

Hello friends, how is the whole thing, and what you would like to say on the
topic of this piece of writing, in my view its truly remarkable
for me.

Billige ajax fodboldtrøjer

maglie calcio poco prezzo
2018 оны 9-р сарын 25

Many thanks, this site is extremely practical.
maglie calcio poco prezzo http://www.synchronizationofus.com/atletico-madrid-koke-poco-prezzo-79472

AC Milan tr?ja
2018 оны 9-р сарын 27

Sustain the helpful work and bringing in|generating} the crowd!
AC Milan tr?ja http://www.codkahargeysa.com/AC-Milantroja-c-1145-p-1940

maglie del calcio
2018 оны 10-р сарын 9

Amazing website you’ve right here. sites:ggglese.com
maglie del calcio http://www.dota2.tech/1018186-lloydco-maglie-lazio-tyrone

Сэтгэгдэл бичих

Таны и-мэйл хаягийг нийтлэхгүй.

Сэтгэгдэл *
Нэр *
E-Mail *