С.Дангаасүрэн: Сүүлийн гурван жилд 57 үйлдвэр ашиглалтад орсон

10-р сарын 7, 2015 9:58 am Нийтлэгч: Ангилал Нийгэм , Орон нутаг Уншсан: 124
10-7-4

Ц.МЯГМАРБАЯР

АНынМонгол хүн -2020” төвийн бүсийн чуулга уулзалтын үеэр Орхон аймгийн Засаг дарга С.Дангаасүрэнтэй ярилцлаа

Орхон аймагт МАН нэлээд удаан засаглаж ирсэн. Сүүлийн жилүүдэд АН засаглаж  байна. Энэ хуггацаанд аймгийн хөгжилд бүтээн байгуулалтын  ялгаа нэлээд ажиглагдаж байна. Үүнээс яриагаа эхлэх үү?

Эрдэнэт хот байгуулагдаад 30 жил болж байна. 2016 онд ойгоо тэмдэглэнэ. Өмнө нь 1996 онд МҮАНАН эвсэж байсан. Түүнээс хойш 20-оод жилийн дараа АН 2012 оны сонгуулиар ялалт байгуулж анх удаа дангаараа засаг барьж байна. Энэ хугацаанд хийсэн зүйлийг харьцуулбал сүүлийн гурван жилд өмнөх 20-иод  жилийнхээс илүү бүтээн байгуулалт хийжээ. Иргэдийн ая тухтай амьдрах орчныг сайжруулахад анхаарч дэд бүтэц, инженерийн шугам сүлжээг шинэчилж өргөтгөлөө. 2015 онд орон нутгийн төсвөөс 6.5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгөөр  35 км  цэвэр усны, 7000 метр бохир усны шугам, 50 худагтай 1000 шоо метр багтаамж бүхий хоёр усан санг гэр хороололд байгуулсан. Мөн ийм хэмжээний инженерийн шугам татсан. Бас усан санг өргөтгөхөд 3000 метр шугам шинээр татсан. Ус дулаан, цахилгаан дамжуулах төв болон нийтдээ арван байгууламж шинээр барьж ашиглалтад орууллаа. Ингэснээр орон сууцжуулах  зорилтыг хангасан гэсэн үг. Мөн гэр хорооллын айл өрхийн газар, хашааг үнэд оруулж хаус барих боломж олгосон нь анхны түүхэн бүтээн байгуулалт. Манай аймаг 100 орчим мянган хүн амтай. Үүний  40 орчим нь орон сууцанд 60 хувь нь гэр хороололд амьдардаг. Гэр хорооллын гудамж бүрт гэрэлтүүлэг хийсэн. Хотын баруун талаас шөнө ирэхэд маш гоё харагддаг. Хоёр айлын дунд нэг гэрэлтүүлэг тавьсан. Айл өрхийн 90 гаруй хувийг гэрэлтүүлэгтэй болголоо. Үүнд иргэд ам сайтай байгаа. Одоо орон сууцны гадна талбай, орц, хонгилыг  гэрэлтүүлэгтэй болгож байна

Ямар хэмжээний авто зам тавиад байна вэ?

Орон нутгийн төсвөөр аймгийн төвд 14 орчим км зам тавиад байна. Орон сууцнуудын хооронд машин зөрөх боломжгүй нарийн замтай. Энэ нь түгжрэл үүсгэж иргэдийг бухим­дуулдаг байв. Тиймээс тэдгээр замыг өргөсгөж машины зогсоолтой бол­госон. Зам дагаж аялал жуулчлал хөгжиж байна. Энэ хэрээр хотынхоо  доторх  замыг засварлалаа. 2014, 2015 онд тус бүр есөн тэрбум орчим төгрөг зам засварын ажилд төсөвлөсөн. 5-6 багт зам засварласнаас  гурвыг нь  ашиглалтад орууллаа.Эрдэнэ, Говил, Яргуйт багийн замд хучилт хийж байнаАравдугаар  сарын 15 гэхэд дуусна.

– 1000 айлын орон сууц хөтөлбөрийн хэрэгжилт ямар байна вэ?

Өнгөрсөн жил 800 гаруй айлын орон сууц ашиглалтад оруул­сан. Хувийн хэвшлийн хөрөнгөөр босгосон   “Төгөл групп”, “Залуус хороолол”-ын  борлуулалт сайтай байгаа. Энэ жилийн тухайд ТОСКаас 315 айлын таван орон сууцыг барьж эхэлсэн. Чех, Монголын хамтын ажиллагааны хүрээнд  “Евро Эко хороолол”-ыг шинээр барьж өнгөрсөн онд есөн давхар 108 айлын хоёр байр ашиглалтад орсон бол энэ жил бас хоёр байр бэлэн болно. Бусад хувийн компаниудын орон сууцыг оруулаад тооцвол нийтдээ 20 орчим орон сууцыг ашиглалтад оруулах юм.

Аймгийн төсөв ямар байна. Түүний хэдэн хувийг орон нутгийн орлогоос бүрдүүлдэг вэ?

Манай аймгийн төсөв 40 орчим тэрбум төгрөгт багтдаг. Үүний 32 тэрбум төгрөг буюу 70-80 орчим хувийгЭрдэнэтүйлдвэрээс бүр­дүүлдэг болохоор орон нутгийн орлогоор төсвөө бүрдүүлдэг аймгуудын нэг гэж болноНийтдээ тусгай шилжүүлэг ороод 70 орчим тэрбум төгрөгийн төсөвтэй. Орхон аймагт цэцэрлэгийн насны найман мянга  орчим хүүхэдтэй. Үүний 6800  гаруй нь цэцэрлэгт хамрагдах боломжтой болж байна. 2013,2014 онд цэцэрлэгийн зориулалттай төрийн өмчийн барилга хувийн өмчид байсныг буцааж авч орон нутгийн төсвөөр засч тохижуулан нийтдээ таван цэцэрлэг нэмж чадлаа. Энэ онд Японы буцалтгүй тусламжаар нэг, орон нутгийн төсвөөр хоёр цэцэрлэг барьж байна. Тодруулбал, хуучин МСҮТ байсан байрыг суллаж дээврийг нэг тэрбум төгрөгөөр  засч 280 хүүхдийнУнагацэцэрлэгийг энэ сард ашиглалтад өгнө. Хотын төвөөс алслагдсан Говил багт ОНХСгийн хөрөнгө  болох 400 орчим сая төгрөгөөр 100 хүүхдийн  “Бүжинхэнцэцэрлэгийг барьж байна. Мөн энэ сард улсын комисст  хүлээлгэн өгөх ёстой. Энэ мэтээр сүүлийн гурван жилд найман цэцэрлэг ашиглалтад орууллаа.

Орхон аймгийн хэтийн хөгжлийг хэрхэн төлөвлөсөн вэ?

Орхон аймаг ирээ­­дүйдЭрдэнэтүйлд­вэрийг түшиглэсэн аж үйлдвэрийн парктай болох зорилт тавин ажиллаж байна. Үүнтэй холбоотойгоор хөрөнгө оруулагчдын чуулга уулзалт болон  есдүгээр сарын 9-12 ны хоорондХангайн бүс түншлэл-2015” үзэсгэлэн яармаг худалдааг зохион байгууллаа. Ер нь хүнд үйлдвэрийн чиглэлээр хөгжиж байгааӨнгөрсөн жилүүдэд 57 үйлдвэр ашиглалтад оруулсан. Монголд огт хийгдээгүй лед гэрлийн, хар замаскны, зөөлөн резиний, бор гурилын гэсэн дөрвөн шинэ үйлдвэр нээгдсэн. Мөн Эрдэнэт үйлдвэрийг түшиглэсэн зэс болон зэсийн баяжмал боловс­руулах үйлдвэр бий болсон. “Ачит Ихткомпанид гэхэд 200 ажлын байр шинээр бий болсон. Бусад нь металл боловсруулах, гангийн, гурилын хүнсний чиглэлийн үйлд­вэрүүд байна. Тэдгээрт нийтдээ найман мянга гаруй хүн ажлын байртай болсон.

Сүүлийн жилүүдэд хийсэн бүтээн байгуу­лалтад ямар хөрөнгө зарав?

-2013, 2014 онд улсын төсвөөс дөрвөн тэрбум, орон нутгийн төсвөөс 50 тэрбум 2014, 2015 онд 21 тэрбум нийт 70-80 орчим тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийсэн байна.

Шинэчлэлийн Засгийн газраас эрүүл мэнд, боловсрол, төрийн үйлчилгээг шуурхай бол­гох гээд олон чиглэлд то­дорхой ажил төлөвлөж хэ­рэгжүүлсэн. Энэ тухайд?

Эрүүл мэндийн салбарт бүсийн оношлогоо эмчилгээний  төвд хоёр тэрбум гаруй төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийсэн.Үүний зэрэгцээ зөөврийн эхо аппарат, ясны хадаас зэрэг нарийн тоног төхөөрөмжүүдээр хангах асуудлыг нь шийдэж байна. Дэнж багт 40 ортой эмнэлэг нээсэн. Иргэд ам сайтай байна. “Эрдэнэт Медикалгэсэн оношлогооны эмнэлгийг 50 сая ам.доллараар байгуулахаар болсон. Тус эмнэлэгт Монголд урд нь хийддэггүй  байсан олон төрлийн оношлогоо үзлэг хийнэ. Мөн олон улсын нисэх онгоцны буудал барих ажил яригдаж байна. Монгол хүний насжилт нэмэгдэж урьдчилсан үзлэгт хамруулсны үр дүнгийн судалгаа хийсэн юм билээ. Энэ ньЭрүүл чийрэг Монгол Хүнгэсэн манай намын хөтөлбөрт нийцэж байна. Баг бүрт байдаг  өрхийн эмнэлгийг нэгтгэж  гэр хорооллын төвд эрүүл мэндийн төв байгуулах гэж байна.

Иргэд бүтээн байгууллатын ажлыг хэрхэн үнэлж байна. Гол санал хүсэлт нь юу байдаг юм бол

Бүтээн байгуулалтын явцад иргэд ам сайтай байна. Тэдний хамгийн их хүсч буй зүйл нь ажлын байр. Хэдийгээр сүүлийн гурван жилд найман мянган хүнийг ажлын байраар хангасан ч энэ бол эцсийн зорилго биш. Орхон аймгийн хүн ам жилээс жилд өсөх хандлагатай.Тиймээс ажлын байраар хангах асуудал цаг ямагт байна гэсэн үг.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин