Монгол Улсын хилийг сансраас хамгаалах боломж байна

10-р сарын 12, 2018 10:16 am Нийтлэгч: Ангилал Нийгэм , Хууль эрхзүй Уншсан: 13
10-12-7й2

С.УЯНГА

Монгол Улсын хил хамгаалалтын аюулгүй байдлыг олон улсын хэмжээнд авч үзэж, гадаад, дотоодын эрдэмтэн судлаачид хил хамгаалах оновчтой загвар хувилбаруудыг дэвшүүллээ. Хоёр хөрш АНУ, Их Британи, БНСУ, Украйн  болон Хил хамгаалах, цагдаа, онцгой гэсэн хууль  сахиулах чиг үүрэг бүхий 35 байгууллагын төлөөлөл, Элчин сайдын яамд, эрдэм шинжилгээний хүрээлэн, залуу судлаачид бүтэн өдөр Хууль сахиулах сургууль дээр зөвхөн хилийн аюулгүй байдлын талаар хэлэлцсэн нь хурлын цар хүрээг харуулж буй юм. Энэ хүрээнд гурван салбар хуралдаанаар хилийн хамгаалалтын талаар гадна, дотны 20 гаруй илтгэлийг хэлэлцүүлсэн юм. Энэ үеэр Монгол Улс, ОХУ-ын Хил хамгаалах болон Хууль сахиулах байгууллагуудын алба хаагчдын ажил хэрэгч уулзалт, хэлэлцүүлгийг зохиосон онцлох арга хэмжээ боллоо.

ХСИС-ийн захирал, доктор, профессор, хурандаа Ө.Энхтөр “Аюулгүй байдлын орчин хувьсан өөрчлөгдөж, олон улсын харилцааны чиг хандлагыг урьдчилан таамаглах боломжгүй нөхцөл үүссэн байна.Өөрөөр хэлбэл, эх газрын буюу их гүрний уламжлалт геополитикийн өрсөлдөөн сэдэрч, бүс нутгийн төдийгүй дэлхий дахиныг хамарсан хямралыг өдөөж болзошгүй байдалд хүрээд байна. Их гүрнүүдийн нөлөөг бэхжүүлэх геполитикийн энэ өрсөлдөөн улс орны тусгаар тогтнол, бүрэн бүтэн байдалд шууд болон дам нөлөөлж, зарим улсын хилийн дархан халдашгүй байдлыг алдагдуулахад хүрч байна. Энэ хурлаар хилийн аюулгүй байдлын эрх зүйн зохицуулалтыг судалгаа, дүн шинжилгээнд суурилсан, шинжлэх ухааны үндэслэлтэй хөгжүүлэх эхлэлийг тавьж Монгол Улсын хилийн аюулгүй байдлыг хангах цогц арга хэмжээг “Хилийн тухай хууль”-д хуульчлан оруулахад бодит хувь нэмэр үзүүлсэн гэж манай зарим судлаач үздэг. Энэ нь Хилийн аюулгүй байдлыг хангах обьектив үнэлгээ гаргахад бидний судалгаа шинжилгээ үр дүнтэй байсны илрэл гэж ойлгодог” гэж тэмдэглэлээ.

Мөн ХХЕГ-ын дарга хошууч генерал Ц.Сэргэлэн энэ олон улсын хурал орчин цагийн хил хамгаалах байгууллага үүсч хөгжсөний түүхт 85 жилийн ой, баруун хил дээр 1940-1948 онд болсон зэвсэгт тулгаралтын 70 жилийн ойн ажлын залгамж болон зохион байгуулагдаж байгааг онцолсон юм.

САНСРЫН ТЕХНОЛОГИОР ХИЛИЙГ БҮХЭЛД НЬ ХЯНАЖ ХИЛ ЗӨРЧИГЧИЙГ ШУУРХАЙ ИЛРҮҮЛНЭ

 10-12-7й1

 “Хилийн аюулгүй байдалд тулгамдаж буй асуудал, шийдвэрлэх арга зам” олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлын үеэр хилийн бүрэн бүтэн байдлыг хангах, аюулгүй байдлыг хамгаалах талаар олон сонирхолтой, шинэлэг санал санаачилга дэвшүүлсэн илтгэл тавигдсаны дотор Эрдэм их сургуулийн Инновацийн төвийн захирал, доктор профессор Ш.Бат-Эрдэнэ хилийн хамгаалалтад сансрын технологи нэвтрүүлэх саналыг дэвшүүлэв.

Тэрээр илтгэлдээ “Хилийн аюулгүй байдалд гурван систем байх ёстой. Газар дээрх хилийн зурвас, агаар мандал буюу сансрын зурвас, газрын хэвлийн аюулгүй байдлыг авч үзэх ёстой. Энэ бүгд дээр техник технологийн дэвшилт ололтууд хөгжиж байна. Тэр дундаа орчин үеийн радио долгион, нано технологийн систем,  сансар, мэдээлэл харилцааны технологийн бүх ололтыг цогцоор шийдвэрлэх зайлшгүй шаардлага байна. Үүнийг хийх боломж ч манай улсад бүрдсэн. Асар олон мэдээллийн технологийн мэргэжилтнүүд бэлтгэгдсэн хэрнээ нэгдсэн бодлогогүй, салангид явсаар өдий хүрлээ. Энэ шинэ гадна дотны ололтуудыг Монголын хөрсөнд буулгах, улам сайжруулах, зөв ашиглаж сурах чиглэлээр хамтарч ажиллах зайлшгүй шаардлагатай. Хил орчмын хамгаалалтын бүс, хилийн аюулгүй байдал, хилээр нэвтэрч байгаа бараа материал, хүмүүстэй холбогдсон өгөгдөл мэдээллийг харилцан солилцох боломжийг бүрдүүлэх юм. Ялангуяа, хилийн шуурхай мэдээллийн системийг орчин үеийн технологи ашиглаж идэвхжүүлэх асуудалд техник технологийн шинэчлэл, инновацийг нэвтрүүлэхээс өөр аргагүй. Хил хамгаалах, онцгой байдал, Батлан хамгаалах байгууллага нь үндэсний аюулгүй байдал хангах чиг үүрэг бүхий хүчний болон төрийн байгууллагууд мэдээлэл солилцохдоо нууцлал өндөр, аюулгүй дамжуулах мэдээллийн системийг бүрдүүлэх чиглэлээр судалгаа  хийж байгаа ч тэр бүр ойлгож хэрэгжүүлэхгүй байх асуудал байна. Заавал хил дээр хүн байж хамгаалах биш сансрын технологиор бүхэлд нь хянадаг системтэй болох юм бол хилийн аюулгүй байдлыг бүхэлд нь хянаж хил зөрчигчийг шуурхай илрүүлэх юм.

Хөрөнгө мөнгийг аажмаар шат дараатай шийдвэрлэж болно. Хил зөрчих магадлал өндөр газруудад радио хяналтын системийг бий болгож сансрын хиймэл дагуултай холбох гэх мэтээр хэрэгжүүлж болно. ОХУ бол сансрын холбооны системийг хилийн зурвасын дагуу бүхэлд нь хянадаг” гэв. Энэ талын судалгаанууд хийж байгаа. Хилийн хамгаалалтад радио долгион, радио цацрагийн систем, богино болон хэт богино долгионы систем, сансрын технологи нэвтрүүлэх шаардлагатай. Ингэснээр нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг хангахад бүхлээр нь хамаарсан мэдээлэл дамжуулах, хүлээж авах боломжийг бүрдүүлнэ. Тэр боломж нь манай нөхцөлд сансраас мэдээлэл дамжуулах юм. Ийм боломж бааз суурь  Монголд бий.

Сансрын технологийн үндсэн дээр мэдээлэл дамжуулах ажил эрчимжихийн зэрэгцээ орчин үеийн тоон технологийн мэдээлэл дамжуулах системийг иж бүрнээр нь нэвтрүүлэх боломжтойг эрдэмтэд судалж гаргасан байна.

ХӨРШ ОРНУУД ХИЛЭЭ БҮХ НИЙТЭЭР БУЮУ ХАМТЫН АЖИЛЛАГААНЫ ЗАРЧМААР ХАМГААЛЖ БАЙНА

 10-12-7й3

Мөн энэ үеэр “2014 онд ОХУ, Монголын хооронд визгүй зорчиж эхэлснээр иргэд болон ачаа тээврийн урсгал эрс нэмэгдсэн. Үүнийг дагасан зөрчлийн тоо ч өссөн. Сүүлийн жилд ОХУ руу зөрчсөн монголчуудын тоо саяыг давсан. Авто осол гаргах, хурд хэтрүүлэх, машины бичиг баримт бүрэн бус, явган зорчигчдод зам тавьж өгдөггүй.Оршин суух журам зөрчих, хориотой бараа нэвтрүүлэхийг завдах, архидан согтуурч хоорондоо болон Буриадын иргэдтэй маргалдаж, зодолдох, хулгай хийх зөрчил илэрч байна” гэдгийг ОХУ-ын эрдэмтэн хэлж байв.

Түүнчлэн улс орнууд өөрсдийн онцлогт тохирсон хилийн аюулгүй байдлаа хангах арга зам, загваруудыг эрэлхийлж байгаа талаар доктор, профессор, хурандаа Ц.Ганболд “Хил хамгаалалтад айж, эмээх түгших зүйлгүй, амгалан тайван байх нөхцлийг бүрдүүлэх ёстой. Хятадын цагаан хэрэм шиг хилийн хана, саад байгуулж хилээ хамгаалж байгаа улс орон цөөнгүй байна. Энэ нь хууль бус цагаачдын урсгалыг хаах, хориотой бараа бүтээгдэхүүнийг сааруулж байна. Мөн АНУ, Канадын хувьд хамтын хяналтын систем байгуулах замаар хилээ хамгаалж байна. Хоёр тал харилцан хамтран нэг цонхны үйлчилгээ явуулж байна гэж хэлж болно. Хилийн боомтоор нэг секундэд нэг хил зөрчигчийг, зургаан секунд тутамд ачааны автомашиныг шалган нэвтрүүлж байдаг. Харилцан тэгш эрхтэйгээр хамтын хяналтын системийг хэрэгжүүлдэг.

Европын холбооны орнууд  хилээ нэгдсэн хүч нэгдмэл зохион байгуулалтаар нэгдсэн мэдээллийн санд үндэслэн хамгаалдаг. Түүнчлэн хөрш орнууд дотоодын болон олон улсын эрх зүйн цогц чадамжид тулгуурлахад амжилттай ажиллаж байна. ОХУ бол хилээ бүх нийтээр хамгаалах зарчимтай. Хятад улс хоёр улс нэг хил буюу хамтын ажиллагааны зарчмаар хилээ хамгаалж байна. Энэ аргуудыг судалж Монголын онцлогт тохируулан заримыг нь сайжруулах, нутагшуулах зэргээр хэрэглэх ёстой. Хил хяналтын хамтын системийг хөрш орнуудтай хэрэгжүүлэх нь үр дүнтэй” гэлээ.

Олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлын төгсгөлд хэлэлцсэн асуудлын үр дүнгээр зөвлөмж гаргаж, хууль тогтоох, гүйцэтгэх эрх мэдлийн дээд болон төв байгууллагууд, сургалт, эрдэм шинжилгээний байгууллагуудад хүргүүлэх юм. Монгол  Улсын  хилийн аюулгүй байдлыг хангах, түүний шинжлэх ухааны үндэслэлийг зөв тодорхойлох, эрх зүйн орчныг сайжруулах, хил хамгаалах, хилийн хяналтын ба хууль сахиулах байгууллагуудын хамтын ажиллагааг өнөөдрийнхөөс илүү үр дүнтэй шинэ шатанд гаргахад ийнхүү бүх талын оролцоог хангаж байгаа нь үр дүнтэйг хуралд оролцогчид хэлж байв.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Нийт: 15 Сэтгэгдэл

nmd
2018 оны 10-р сарын 25

I precisely needed to thank you so much once more. I’m not certain what I would’ve undertaken in the absence of the entire secrets shown by you relating to such field. This has been a distressing issue for me, however , considering this professional way you treated that forced me to weep for gladness. I will be happier for the support and even sincerely hope you know what an amazing job you’re putting in teaching the rest with the aid of your webblog. I’m certain you have never met all of us.
nmd http://clickand.co/8knzq

golden goose sale
2018 оны 10-р сарын 26

I just wanted to type a brief remark so as to thank you for all of the awesome tips and tricks you are giving out on this site. My prolonged internet look up has finally been recognized with professional details to talk about with my companions. I ‘d assert that many of us visitors actually are undeniably fortunate to exist in a useful website with so many brilliant individuals with insightful opinions. I feel extremely privileged to have used your web pages and look forward to tons of more thrilling minutes reading here. Thank you once more for everything.
golden goose sale http://www.golden-goose.us.com

kobe shoes
2018 оны 10-р сарын 27

My husband and i felt quite more than happy John managed to carry out his web research via the ideas he made out of the web pages. It’s not at all simplistic just to be giving out key points that most people have been selling. And we all understand we’ve got you to give thanks to for this. Those explanations you have made, the simple website menu, the friendships your site aid to engender – it’s got mostly spectacular, and it is making our son in addition to the family do think that content is satisfying, which is certainly truly fundamental. Many thanks for everything!
kobe shoes http://www.kobeshoes.uk

hermes outlet online
2018 оны 10-р сарын 28

I simply desired to thank you very much again. I am not sure the things that I might have created in the absence of the entire information documented by you regarding this topic. It actually was an absolute intimidating problem for me, but finding out your specialized tactic you managed that forced me to weep for gladness. I am just thankful for your help and even trust you are aware of a powerful job you’re undertaking teaching many people using your blog. Most likely you’ve never got to know all of us.
hermes outlet online http://www.hermesonlineshop.com

nhl jerseys
2018 оны 10-р сарын 29

I precisely wished to thank you very much again. I do not know the things I would’ve used in the absence of the actual strategies revealed by you about my concern. It absolutely was a very terrifying circumstance in my view, but coming across this professional avenue you treated the issue made me to cry with gladness. Now i am thankful for this service and thus sincerely hope you are aware of a powerful job that you’re accomplishing training some other people through your webpage. I’m certain you’ve never come across all of us.
nhl jerseys http://www.nhljerseys.us.org

longchamp outlet
2018 оны 10-р сарын 29

I needed to compose you the little note to be able to thank you as before considering the marvelous ideas you’ve documented here. It has been unbelievably generous with you in giving freely just what most people would have advertised as an e-book to make some profit for their own end, precisely since you could have done it in the event you considered necessary. The smart ideas also acted to become good way to be aware that other individuals have the same eagerness like my very own to understand significantly more with regard to this condition. I know there are several more pleasurable occasions in the future for folks who look over your blog post.
longchamp outlet http://www.longchamphandbagsoutlets.com

lebron 10
2018 оны 10-р сарын 30

A lot of thanks for all your work on this website. Kate really likes working on internet research and it is simple to grasp why. My partner and i notice all regarding the powerful method you provide very helpful secrets by means of this blog and therefore recommend contribution from visitors on that matter so our own simple princess is studying a lot of things. Have fun with the rest of the year. You are performing a dazzling job.
lebron 10 http://www.lebronjames-shoes.us.com

Adidas NMD Women Mesh Surface Purple White
2018 оны 10-р сарын 30

I simply needed to appreciate you yet again. I do not know the things that I might have sorted out without those recommendations shared by you on that subject. It was actually the frustrating issue for me, nevertheless being able to view a professional strategy you dealt with it took me to jump for gladness. I will be thankful for your information and hope you comprehend what an amazing job that you’re providing instructing the mediocre ones through the use of a site. I’m certain you have never got to know all of us.
Adidas NMD Women Mesh Surface Purple White http://www.adidas-nmds.us.com/adidas-nmd-women-mesh-surface-purple-white-p-583.html

caterpillar boots
2018 оны 10-р сарын 31

I have to show some thanks to you just for rescuing me from such a problem. As a result of scouting throughout the search engines and finding notions which were not powerful, I thought my entire life was well over. Being alive without the approaches to the difficulties you have sorted out as a result of your good post is a critical case, as well as those that could have in a negative way affected my entire career if I hadn’t encountered your blog. That ability and kindness in dealing with the whole thing was useful. I don’t know what I would have done if I had not come across such a thing like this. I can also at this point look ahead to my future. Thanks a lot very much for the impressive and result oriented guide. I will not hesitate to endorse your web sites to anybody who requires support on this problem.
caterpillar boots http://www.caterpillarboots.us.com

bape hoodie
2018 оны 11-р сарын 1

Thank you so much for giving everyone an extraordinarily brilliant chance to read from this site. It is always very terrific and packed with a good time for me personally and my office acquaintances to visit the blog particularly three times per week to read the new issues you will have. And definitely, we’re certainly pleased with all the perfect hints you serve. Certain 4 ideas in this article are unquestionably the simplest I have ever had.
bape hoodie http://www.bapehoodie.us

hermes birkin
2018 оны 11-р сарын 1

Thanks so much for providing individuals with such a pleasant chance to check tips from here. It is usually very excellent and also jam-packed with a lot of fun for me personally and my office acquaintances to search the blog on the least thrice per week to find out the latest stuff you will have. And lastly, I’m just always amazed for the terrific methods you serve. Some 4 tips in this posting are truly the most effective I have had.
hermes birkin http://www.birkinbag.us.com

kd shoes
2018 оны 11-р сарын 2

I would like to show some appreciation to the writer for bailing me out of this challenge. Right after exploring through the search engines and coming across concepts which are not productive, I assumed my life was over. Existing without the approaches to the difficulties you’ve sorted out through your good site is a critical case, and ones that might have in a negative way damaged my career if I had not noticed your web page. Your actual understanding and kindness in handling all the stuff was useful. I don’t know what I would’ve done if I had not discovered such a solution like this. I can also at this moment relish my future. Thanks a lot very much for your skilled and results-oriented guide. I won’t think twice to endorse your web site to any person who desires tips on this matter.
kd shoes http://www.kevindurant-shoes.us.com

kobe basketball shoes
2018 оны 11-р сарын 3

I must voice my passion for your kind-heartedness supporting those individuals that absolutely need help with in this topic. Your very own commitment to passing the solution all around became rather beneficial and have regularly enabled many people like me to reach their dreams. Your entire warm and friendly help and advice can mean this much to me and extremely more to my fellow workers. Regards; from each one of us.
kobe basketball shoes http://www.kobebasketballshoes.net

kobe shoes
2018 оны 11-р сарын 4

I wish to show appreciation to you just for rescuing me from this type of matter. Because of searching through the search engines and getting solutions which were not beneficial, I believed my life was gone. Existing minus the strategies to the issues you’ve fixed as a result of your short post is a critical case, and the kind which may have adversely damaged my career if I hadn’t encountered your website. Your good know-how and kindness in dealing with all the details was priceless. I’m not sure what I would’ve done if I hadn’t encountered such a solution like this. I can also now look ahead to my future. Thanks a lot very much for your skilled and results-oriented guide. I won’t think twice to refer your blog post to any person who should get guidelines on this area.
kobe shoes http://www.kobe-shoes.us.com

nike flyknit trainer
2018 оны 11-р сарын 5

I am glad for commenting to make you understand of the amazing experience our child had browsing your blog. She even learned lots of details, which include what it’s like to possess a very effective giving nature to make most people with ease know several extremely tough matters. You actually exceeded visitors’ expectations. Thank you for churning out these essential, dependable, revealing and also easy tips on the topic to Mary.
nike flyknit trainer http://www.nikeflyknit.us.com

Сэтгэгдэл бичих

Таны и-мэйл хаягийг нийтлэхгүй.

Сэтгэгдэл *
Нэр *
E-Mail *