Хөгжлийн бэрхшээлтэй нийгэм

11-р сарын 10, 2017 8:20 am Нийтлэгч: Ангилал Нийгэм , Хууль эрхзүй Уншсан: 45
11-10-3

Ч.ГАНТУЛГА

Амьдралын наана, цааныг мэдэх болсон 15 настай хүү ээжийгээ хаалгаар оронгуут гэрийн шаахайг нь авчирч өглөө. Юм мөргөөд уначихвий гэсэндээ гараас нь хөтлөн алхах. Энэ бол Г.Батсайхан гэдэг айлын амьдралын нэг өдөр. Өдөр бүр энэ үйлдэл давтагдана. Харахад сэтгэл өвдөм. Гэхдээ энэ зэрэгтэй амьдарч, ажиллаж явааг нь харахад бахархам. Ч.Дэлгэрмаа төрөлхийн хараагүй төржээ. Тэрээр 10 хүүхэдтэй айлын зургаа дахь охин болж аав, ээжийнхээ өвлүүлж өгсөн байранд амьдарч байгаа нь энэ. Харин түүний нөхөр Г.Батсайхан 21 насандаа харааны бэрхшээлтэй болсон байна. Гэвч тэд өнөөдрийн амьдралыг хамтдаа босгож хоёр сайхан үрийн ижий, аав болжээ. Бие биеэ харж чадахгүй ч сэтгэл зүрхээрээ нэгнээ мэдэрч, жаргал зовлонгоо хуваалцсаар 15 жилийн түүхийг хамтдаа бичиж. Энэ амьдрал мэдээж дардан байсангүй.

Өнөөдөр бидний дунд статистик мэдээгээр 16 мянган хараагүй иргэн амьдарч байна. Харин хараагүйчүүдийн Үндэсний холбоонд 9700 хүн бүртгэлтэй. Энэ нь зөвхөн 16-аас дээш насныхан. Монголд хэдэн хараагүй хүүхэд байгаа тухай нарийн судалгаа байдаггүй. Тиймээс энэ иргэдийн нийгмийн асуудлыг өнөөдөр хөндөхөөс өөр аргагүй сэдвийн нэг болоод байна. Хором бүрт хүмүүсээс туслалцаа авч, бие даан ажиллаж чадахгүй эдгээр хүний ихэнх нь нийгэмд эзлэх байр суурьгүй, мэргэжилгүй, ажилгүй. Эцэг эх, ах дүүгийнхээ тусламжтайгаар амьдарч байна. Сарын халамжийн мөнгө нь 140 мянга. Харин ажил эрхэлдэг бол хувь тэнцүүлээд  216 болон 251 мянган төгрөгийн тэтгэмж авдаг юм байна. Үүнээс гадна Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийн тухай хуульд сар бүр харилцаа холбооны зардлын хөнгөлөлт гэж 20 мянган төгрөг. Жилд нэг удаа түлш нүүрсний хөнгөлөлт гэж 140 мянга, гурван жилд нэг удаа туслах хэрэгсэл авна гэж заасан байдаг. Гэвч өнөөдөр мөнгө өгөөд эдгээр хүний нийгмийн асуудал шийдэгдэх үү. Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг хэрхэн нийгэмшүүлэх вэ. Харааны бэрхшээлтэй болсондоо гутарч суухгүй, илүү сайхан амьдралын төлөө хөдөлмөрлөх боломж бололцоог нь яаж хангах вэ. Энэ асуултад гарц хайхаар Хараагүйчүүдийн үндэсний холбоог зорилоо.

/Хараагүйчүүдийн Үндэсний холбооны ерөнхий нарийн бичгийн дарга/ Б.Болдбаатар: ХАРААГҮЙ ИРГЭД ЗАМ ТЭЭВРИЙН ОСОЛД ӨРТӨХ НЬ ИХ ЭЛБЭГ

-Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн нийгмийн дэд бүтэц манай оронд хангалтгүй байна. Хамгийн ойрхон жишээ нь авто зам. Замын дунд хараагүй хүнийг зүг чигээ олоход нь зориулсан товруутай шар өнгөтэй тавцан байдаг. Энэ бол стандартынх биш. Мөн гэрээсээ гараад ажилдаа ирэх замд олон бэрхшээл таарна. Үүний нэг нь дуут дохио. Манай нийтийн тээврүүд буудлаа зарладаггүй байсан. Тиймээс хараагүй иргэд яаж суух вэ. Энэ талаар манай холбооноос хоёр жил хүсэлт тавьсны эцэст одоо цөөн чиглэлийн автобус буудлаа зарладаг болсон. Гэвч зогсоол дээр ямар чиглэлийн унаа ирж байгаа нь тодорхойгүй. Миний суух ёстой автобус ард нь зогссон тохиолдолд би яаж мэдэх вэ. Суусныхаа дараа дараагийн буудлыг зарлахад өөр чиглэлийн тээврийн хэрэгсэлд суусан байх жишээний. Улаанбаатар хотын хэмжээнд ганцхан дуут дохио байгаа нь манай холбооны урд бий. Харин Хан-Уул дүүргийн захиргаанд хүсэлт тавьж байж замаа камержуулсан. Учир нь харааны бэрхшээлтэй иргэд зам тээврийн осолд өртөх нь их.Саяхан Дундговь аймагт хараагүй иргэн зам хөндлөн гарч байгаад нас барсан тохиолдол гарсан. Мөн  таягаа дайруулна, шүргүүлнэ, амь насаа алдах эрсдэл өндөр байдаг.

ХАРААГҮЙ ИРГЭДИЙН 3-4 ХУВЬ НЬ АЖИЛ ЭРХЭЛДЭГ

Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн нийгэмших хамгийн чухал түлхүүр нь боловсрол. Гэвч одоогийн байдлаар хараагүй иргэдийн 3-4 хувь нь л ажил эрхэлдэг гэсэн судалгаа гарчээ. Гэвч төрийн байгууллагад ажиллах нь хомс. Боловсролтой болсон ч ажил олдохгүйгээс гэж эргээд холбоондоо ханддаг гэнэ. Одоогоор Хараагүйчүүдийн үндэсний холбоонд 86 ажилтан байгаагийн 50 нь харааны бэрхшээлтэй юм. Мөн тус холбооны дэргэдэх “Best massage” төвд хараагүй иргэд бариа хийдэг. Үүнээс өөр албан байгууллагад харааны бэрхшээлтэй иргэд ажилладаггүй. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 111-т албан байгууллагууд заавал нэг хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн ажиллуулна гэсэн заалт бий. Гэвч энэ эрх зөрчигдөж байна. Төрөлхийн 70 хувь хараагүй гэсэн оноштой иргэн Х багшийн сургууль төгсөөд, ажилд орох сонгон шалгаруулалтад оржээ. Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийн тухай хуульд заасны дагуу харааны бэрхшээлтэй учир шалгалт өгөх материал тохируулгатай, хугацааны хувьд эрүүл иргэдээс арай урт байх ёстой гэсэн шаардлагаа тавьсан ч шалгалтын комисс хүлээж аваагүй. Энэ асуудлаар Хүний эрхийн байгууллагууд болон Хараагүйчүүдийн үндэсний холбооноос шаардлага тавьснаар тухайн сургуулийн захирал ажлаас халагджээ. Гэхдээ энэ нь нэг багш ажлаас халагдаад намжих асуудал биш юм. Хүний эрхийг зөрчсөн ноцтой асуудал билээ.

Ө.Мөнхтөр: “ХААН” БАНК АЖЛЫН УРИЛГА ӨГСӨН Ч ХАРААГҮЙ ГЭДГИЙГ МЭДЭЭД БУЦААСАН

-Би 70 хувийн харааны бэрхшээлтэй. Гэгээ мэдрэх хэмжээний хардаг. Залуу хүний хувьд цаг алдахгүй мэдээлэл авахыг хүсдэг. Хэдийгээр утсаараа мэдээлэл авч болох ч яг харааны бэрхшээлтэй хүнд зориулсан, мэдээлэл түгээх стандартын цахим сүлжээ алга. Би МУИС-ийн “Орхон” сургуулийн Санхүү эдийн засгийн ангийг төгссөн. Төгсөхдөө ХААН банкнаас ажлын урилга авсан юм. Урилга өгөхдөө намайг харааны бэрхшээлтэй гэдгийг мэдээгүй юм билээ. Надтай уулзаад хамтарч ажиллах саналаа буцаасан. Одоогоор холбооны дэргэдэх Мэргэжил сургалтын төвдөө компьютерийн чиглэлээр дахин сурч байна. Сургуулиа төгсөөд хараагүй иргэддээ сурсан мэдсэнээ заахын төлөө хичээнэ.

Эдгээр хүмүүстэй ярилцах болсон шалтгаан нь дээр дурдсан Г.Батсайхан гэдэг айлд очиж сурвалжлага хийсэнтэй холбоотой билээ. Гэрийн эзэгтэй Ч.Дэлгэрмаа хорвоо ертөнцийг хараагүй. Бяцхан үрсээ төрүүлэхдээ ч үнэрлэхээс цааш хэтрээгүй. Төрөхийн орноос буугаад л хамгийн эхний бэрхшээлтэй тулгарчээ. Хараагүй ээжүүдэд зориулсан сургалт байдаггүй учир хүүхдээ хэрхэн усанд оруулах, хумсыг нь яаж авах зэрэг ээж бүхний хийх ёстой зүйлийг хийхэд хүндрэлтэй байж. Хүүхдүүдээ хөлд орох мөчид хамгийн хэцүү байж. Үргэлж ам, гарыг нь шалгана. Жаахан чимээ гарахад юмнаас уначихлаа гэж сандарна. Гэхдээ өнөөдөр хоёр хүүхэд нь эрүүл энх өсч, ээж аавынхаа харах нүд нь болж явна.

Ч.Дэлгэрмаа: ХАРААГҮЙ ЭЭЖҮҮДЭД ЗОРИУЛСАН СУРГАЛТ ХЭРЭГТЭЙ БАЙНА

-Анх хүүгээ төрүүлчихээд сандарч, гутарсан. Хүүхдээ гарыг нь уяж байгаад хооллодог байлаа. Сургууль, цэцэрлэгт нь хүргэж өгөхдөө ээж аав нь хараагүй гээд мэдчих вий, хүүхдийг минь гадуурхчих вий гэж эмээнэ. Тэгэхээр хүүхэдтэй хараагүй ээжүүдэд зориулсан сургалт зохион байгуулдаг байвал зүгээр. Би гэртээ хамгийн ойрхон ганцхан дэлгүүрээр үйлчлүүлдэг. Өөр том дэлгүүр, супер маркетуудаар орохоор ямар бараа, хаана байгааг нь мэддэггүй. Тэгэхээр дэлгүүрийн барааг хараагүй хүмүүст зориулаад бариал бичгээр тэмдэглэдэг, тэмтэрдэг байвал би хүссэн бараагаа авч чадна.

Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд ч хүний ёсоор амьдарч, ажил эрхлэх эрхтэй. Гэтэл өнөөдөр бид энэ хүмүүстээ хэрхэн ханддаг юм бэ. Энэ хүмүүстэй уулзаж, ярилцахад бид хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдтэй амьдрах биш нийгэм өөрөө хөгжлийн бэрхшээлтэй болчихож гэсэн дүгнэлтэд хүрлээ.

Үргэлжлэл бий…

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Нийт: 30 Сэтгэгдэл

Ellgync
2018 оны 6-р сарын 1

Generic Stendra Cash Delivery Price Fedex Cialis Non Prescription Levitra Billig cialis 5 mg best price usa Propecia De Bayer

Ellgync
2018 оны 6-р сарын 11

Levitra 10mg Belgique Propecia Tablets Coated [url=http://cialicheap.com]buy cialis online[/url] Receta Comprar Propecia Cialis Arginine Interaction

michael kors outlet online
2018 оны 8-р сарын 13

Oh my goodness! an amazing article dude. Thanks However I’m experiencing difficulty with ur rss . Don抰 know why Unable to subscribe to it. Is there anybody getting an identical rss problem? Anyone who knows kindly respond. Thnkx
michael kors outlet online

adidas ultra boost
2018 оны 8-р сарын 13

I really wanted to develop a word to be able to thank you for all the fantastic instructions you are posting on this website. My particularly long internet lookup has finally been compensated with really good information to write about with my partners. I ‘d declare that many of us site visitors are truly lucky to exist in a notable place with very many wonderful professionals with very helpful concepts. I feel extremely blessed to have come across the site and look forward to really more exciting moments reading here. Thank you once again for a lot of things.
adidas ultra boost

cheap jordans
2018 оны 8-р сарын 13

The next time I read a blog, I hope that it doesnt disappoint me as a lot as this one. I imply, I know it was my option to read, but I actually thought youd have one thing interesting to say. All I hear is a bunch of whining about one thing that you could repair when you werent too busy in search of attention.
cheap jordans

michael kors outlet online
2018 оны 8-р сарын 14

This site is known as a walk-through for all of the info you needed about this and didn抰 know who to ask. Glimpse here, and also you抣l undoubtedly discover it.
michael kors outlet online

real jordans for sale cheap
2018 оны 8-р сарын 14

I抦 impressed, I need to say. Actually hardly ever do I encounter a weblog that抯 each educative and entertaining, and let me inform you, you will have hit the nail on the head. Your idea is excellent; the issue is one thing that not sufficient persons are talking intelligently about. I am very happy that I stumbled throughout this in my seek for something regarding this.
real jordans for sale cheap

off white
2018 оны 8-р сарын 15

you may have an awesome blog right here! would you wish to make some invite posts on my blog?
off white

westbrook shoes
2018 оны 8-р сарын 16

Spot on with this write-up, I actually suppose this website wants much more consideration. I抣l probably be once more to learn much more, thanks for that info.
westbrook shoes

Adidas NMD Women Mesh Surface White Rose
2018 оны 8-р сарын 16

I would like to show my appreciation for your kind-heartedness for persons who have the need for assistance with the subject matter. Your real dedication to getting the solution all around ended up being wonderfully beneficial and has always permitted folks like me to attain their desired goals. This valuable publication indicates so much a person like me and even further to my office colleagues. Many thanks; from all of us.
Adidas NMD Women Mesh Surface White Rose

yeezy shoes
2018 оны 8-р сарын 17

I want to express thanks to the writer for bailing me out of this type of issue. Just after looking through the world-wide-web and obtaining principles which were not beneficial, I thought my entire life was well over. Existing minus the strategies to the difficulties you’ve fixed as a result of your good blog post is a critical case, as well as the ones which may have in a negative way damaged my career if I hadn’t noticed the blog. Your actual competence and kindness in maneuvering all the details was very useful. I am not sure what I would’ve done if I hadn’t encountered such a thing like this. I’m able to at this moment look ahead to my future. Thanks for your time very much for your skilled and effective help. I will not hesitate to suggest your blog to any individual who would need tips on this subject matter.
yeezy shoes

kevin durant shoes
2018 оны 8-р сарын 17

Aw, this was a really nice post. In concept I wish to put in writing like this moreover ?taking time and actual effort to make a very good article?however what can I say?I procrastinate alot and in no way appear to get one thing done.
kevin durant shoes

off white shoes
2018 оны 8-р сарын 17

I抦 impressed, I must say. Really not often do I encounter a weblog that抯 each educative and entertaining, and let me inform you, you’ve got hit the nail on the head. Your idea is outstanding; the issue is one thing that not sufficient persons are talking intelligently about. I am very happy that I stumbled across this in my search for something regarding this.
off white shoes

yeezy shoes
2018 оны 8-р сарын 18

There are actually plenty of particulars like that to take into consideration. That could be a nice point to carry up. I supply the ideas above as general inspiration however clearly there are questions just like the one you bring up the place a very powerful factor can be working in sincere good faith. I don?t know if greatest practices have emerged round issues like that, but I’m positive that your job is clearly identified as a good game. Both boys and girls feel the impression of only a moment抯 pleasure, for the remainder of their lives.
yeezy shoes

michael kors outlet
2018 оны 8-р сарын 19

It抯 hard to find educated folks on this topic, but you sound like you already know what you抮e talking about! Thanks
michael kors outlet

bape clothing
2018 оны 8-р сарын 20

I抎 must test with you here. Which is not something I usually do! I take pleasure in reading a submit that can make individuals think. Additionally, thanks for permitting me to comment!
bape clothing

yeezy boost 350
2018 оны 8-р сарын 21

This web site is known as a walk-by way of for the entire info you wanted about this and didn抰 know who to ask. Glimpse right here, and also you抣l positively discover it.
yeezy boost 350

lebron soldier 10
2018 оны 8-р сарын 21

Youre so cool! I dont suppose Ive read anything like this before. So good to search out any individual with some authentic thoughts on this subject. realy thanks for beginning this up. this website is one thing that’s wanted on the net, somebody with slightly originality. helpful job for bringing something new to the web!
lebron soldier 10

gucci belts
2018 оны 8-р сарын 22

WONDERFUL Post.thanks for share..more wait .. ?
gucci belts

adidas outlet online
2018 оны 8-р сарын 22

This website online is known as a walk-by way of for all of the information you wished about this and didn抰 know who to ask. Glimpse right here, and you抣l positively uncover it.
adidas outlet online

adidas nmd
2018 оны 8-р сарын 23

My wife and i have been so glad that John could deal with his basic research using the precious recommendations he received from your very own web site. It is now and again perplexing to just continually be giving for free facts which usually other people might have been making money from. We really grasp we’ve got the writer to appreciate because of that. The most important illustrations you have made, the straightforward site navigation, the friendships you assist to engender – it’s everything sensational, and it’s really leading our son in addition to the family feel that that concept is amusing, which is tremendously fundamental. Thank you for all the pieces!
adidas nmd

pandora bracelet
2018 оны 8-р сарын 23

After study just a few of the weblog posts in your website now, and I truly like your approach of blogging. I bookmarked it to my bookmark website record and can be checking again soon. Pls try my website online as well and let me know what you think.
pandora bracelet

golden goose
2018 оны 8-р сарын 24

This web page is mostly a stroll-by means of for the entire info you wanted about this and didn抰 know who to ask. Glimpse right here, and you抣l positively uncover it.
golden goose

kobe shoes
2018 оны 8-р сарын 25

This site is known as a walk-through for all the info you wished about this and didn抰 know who to ask. Glimpse right here, and also you抣l positively discover it.
kobe shoes

hermes belts
2018 оны 8-р сарын 26

You made some first rate factors there. I regarded on the web for the problem and located most individuals will go along with with your website.
hermes belts

yeezy shoes
2018 оны 8-р сарын 26

I in addition to my buddies appeared to be reviewing the nice tricks located on your web page and so suddenly I had a terrible suspicion I had not expressed respect to the web site owner for them. My young boys appeared to be totally happy to read through all of them and already have extremely been loving those things. Thanks for getting so thoughtful and then for making a decision on some quality information millions of individuals are really wanting to understand about. My honest apologies for not expressing appreciation to you earlier.
yeezy shoes

nike air huarache
2018 оны 8-р сарын 26

An impressive share, I simply given this onto a colleague who was doing a little bit evaluation on this. And he in reality purchased me breakfast as a result of I discovered it for him.. smile. So let me reword that: Thnx for the treat! However yeah Thnkx for spending the time to debate this, I feel strongly about it and love studying extra on this topic. If potential, as you change into experience, would you mind updating your weblog with extra details? It’s extremely helpful for me. Massive thumb up for this blog put up!
nike air huarache

nike flyknit racer
2018 оны 8-р сарын 27

Howdy! I simply want to give an enormous thumbs up for the great information you will have here on this post. I shall be coming again to your blog for extra soon.
nike flyknit racer

pandora charms
2018 оны 8-р сарын 28

you’ve gotten a terrific weblog here! would you prefer to make some invite posts on my blog?
pandora charms

michael kors outlet online
2018 оны 8-р сарын 29

There are some fascinating points in time on this article but I don抰 know if I see all of them middle to heart. There may be some validity but I’ll take maintain opinion until I look into it further. Good article , thanks and we want extra! Added to FeedBurner as effectively
michael kors outlet online

Сэтгэгдэл бичих

Таны и-мэйл хаягийг нийтлэхгүй.

Сэтгэгдэл *
Нэр *
E-Mail *